Inhoud van dit artikel
- Wat is het serotoninesyndroom?
- Wat zijn de 7 symptomen van serotoninesyndroom?
- Wat is het verschil met watervergiftiging na XTC?
- Waardoor ontstaat serotoninesyndroom?
- Waarom maakt XTC de kans op serotoninesyndroom groter?
- Wat moet je doen bij serotoninesyndroom?
- Hoe voorkom je serotoninesyndroom?
- Waar vind je hulp als je wilt stoppen met XTC?
- Veelgestelde vragen
Serotoninesyndroom is een levensbedreigende reactie op te veel serotonine in je lichaam. Het ontstaat vooral als je XTC (MDMA) combineert met antidepressiva of andere middelen die serotonine verhogen. Typische signalen zijn onrust, verwardheid, hoge koorts, zweten, trillende of schokkende spieren en een snelle hartslag. Bel dan direct 112.
Belangrijk voor je veiligheid: zie je bij iemand na XTC-gebruik oververhitting, verwardheid, spierschokken, stijve spieren of een daling van het bewustzijn? Bel direct 112 en zeg eerlijk wat er gebruikt is. Laat de persoon niet alleen, haal hem uit de warmte en koel af met natte doeken. Geef geen thuismiddeltjes en wacht niet af “of het overgaat”.
Wat is het serotoninesyndroom?
Het serotoninesyndroom is een vergiftiging waarbij je zenuwstelsel overprikkeld raakt door een teveel aan serotonine. Serotonine is een stof in je hersenen en lichaam die onder meer je stemming, slaap, eetlust, lichaamstemperatuur en spieren regelt.
Een beetje extra serotonine geeft het gevoel waar mensen XTC voor nemen. Te veel ervan ontregelt je lichaam. Het kan licht verlopen, met trillen en onrust, maar ook ernstig, met koorts, toevallen en bewusteloosheid. In het ergste geval is het dodelijk.
Wat zijn de 7 symptomen van serotoninesyndroom?
De symptomen ontstaan meestal binnen enkele uren na het innemen van de middelen. Let vooral op deze zeven signalen:
- Onrust, angst of verwardheid. Iemand is opgefokt, gejaagd of weet niet meer goed waar hij is.
- Snelle hartslag en hoge bloeddruk. Het hart bonkt en blijft jagen.
- Hoge lichaamstemperatuur. Iemand voelt gloeiend aan. Oververhitting is het gevaarlijkste signaal.
- Hevig zweten. Vaak samen met rillingen of kippenvel.
- Trillen, spiertrekkingen of stijve spieren. Onwillekeurige schokjes, vooral in de benen.
- Grote pupillen. Ook als het licht fel is.
- Misselijkheid, braken of diarree.
In ernstige gevallen volgen toevallen, bewustzijnsverlies en orgaanfalen. Wacht daar niet op. Bij twijfel bel je 112.
Wat is het verschil met watervergiftiging na XTC?
Watervergiftiging is een ander gevaar van XTC: je drinkt te veel water, waardoor het zoutgehalte in je bloed te laag wordt. Dat geeft hoofdpijn, misselijkheid, verwardheid en in ernstige gevallen toevallen. Omdat sommige klachten lijken op het serotoninesyndroom, is het voor omstanders lastig te onderscheiden.
Dat hoeft ook niet: in beide gevallen bel je 112. Meer uitleg lees je in watervergiftiging na XTC-gebruik.
Waardoor ontstaat serotoninesyndroom?
Serotoninesyndroom ontstaat als je te veel middelen binnenkrijgt die de serotonine verhogen, meestal door een combinatie. De bekendste risico’s:
- XTC combineren met antidepressiva, zoals SSRI’s, SNRI’s en vooral MAO-remmers;
- XTC combineren met andere drugs, zoals speed, coke, 3-MMC of andere stimulerende middelen;
- bijpakken tijdens een feest, waardoor je in korte tijd veel binnenkrijgt;
- pillen met onbekende inhoud, waarin soms andere of sterkere stoffen zitten dan je denkt;
- bepaalde medicijnen en middelen, zoals de pijnstiller tramadol, sommige hoestmiddelen en sint-janskruid, vooral in combinatie met antidepressiva.
Ook zonder XTC kan het syndroom ontstaan, bijvoorbeeld als iemand te veel antidepressiva neemt of twee serotonine-verhogende medicijnen combineert. Slik je antidepressiva? Vraag je huisarts of apotheker welke combinaties je moet vermijden. Lees ook SSRI-medicatie: tips om te stoppen.
Waarom maakt XTC de kans op serotoninesyndroom groter?
XTC zorgt ervoor dat je hersenen in korte tijd heel veel serotonine loslaten. Daar komt het euforische, verbonden gevoel vandaan. Maar je lichaam moet die golf verwerken, en dat lukt niet altijd. Komt er een tweede middel bij dat ook op serotonine werkt, dan kan het systeem overlopen.
Op een feest komt daar warmte, dansen en weinig drinken of juist te veel drinken bij. Daardoor loopt je temperatuur makkelijk op. Juist die oververhitting maakt het serotoninesyndroom zo gevaarlijk. Wat XTC verder met je doet, lees je in wat doet XTC met je?
Wat moet je doen bij serotoninesyndroom?
Bij verdenking op serotoninesyndroom bel je 112 en stop je direct met alle middelen. Het is een medisch noodgeval dat in het ziekenhuis behandeld moet worden. Daar krijgt iemand onder meer koeling, vocht en zo nodig medicijnen die de spieren ontspannen of de serotonine afremmen.
- Bel 112 en vertel eerlijk wat er gebruikt is. Hulpverleners willen helpen, niet straffen.
- Blijf bij de persoon en breng hem naar een koele, rustige plek.
- Koel af met natte doeken of koel water op de huid.
- Geef niets extra’s om “bij te komen”: geen andere middelen, geen medicijnen op eigen houtje.
- Is iemand bewusteloos maar ademt hij, leg hem dan in stabiele zijligging.
Bij een lichte vorm verdwijnen de klachten vaak binnen een dag nadat de middelen uit je lichaam zijn. Maar of het licht of ernstig is, kun je zelf niet goed inschatten. Laat het dus altijd medisch bekijken. Betrouwbare informatie over XTC en combinaties vind je bij Drugsinfo van het Trimbos-instituut.
Hoe voorkom je serotoninesyndroom?
De enige zekere manier is geen XTC gebruiken. Wie dat toch doet, verkleint het risico door nooit te combineren met antidepressiva of andere drugs en niet alleen te gebruiken. Een veilige manier bestaat niet, want je weet nooit precies wat er in een pil zit.
Merk je dat je XTC steeds vaker neemt, of dat een weekend zonder niet meer leuk voelt? Dan is het tijd om eerlijk naar je gebruik te kijken. In de waarheid over XTC vertel ik hoe mijn mooiste tijd uiteindelijk slecht uitpakte.
Waar vind je hulp als je wilt stoppen met XTC?
Je kunt terecht bij je huisarts, die je kan doorverwijzen naar verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
Schrok je van een feestavond die bijna misging, en wil je eerst praten met iemand die XTC zelf van binnenuit kent? Ilja Reiman en ik zijn geen behandelaars, maar we weten welke hulp er is en wat bij jou past. Vraag een gratis gesprek aan: we bellen je terug, en je zit nergens aan vast.
Veelgestelde vragen
Hoe snel ontstaat serotoninesyndroom na XTC?
Meestal binnen enkele uren na inname, soms sneller. Vooral rond het moment dat de werking het sterkst is, en na bijpakken, moet je alert zijn.
Kan serotoninesyndroom dodelijk zijn?
Ja. Vooral door oververhitting, toevallen en orgaanfalen. Met snelle medische hulp herstellen de meeste mensen wel. Daarom is direct 112 bellen zo belangrijk.
Mag je XTC gebruiken als je antidepressiva slikt?
Nee. Die combinatie vergroot de kans op serotoninesyndroom flink, vooral bij MAO-remmers. Stop ook niet zomaar met je antidepressiva om te kunnen gebruiken. Bespreek eerlijk met je huisarts wat er speelt.
Gaat serotoninesyndroom vanzelf over?
Een lichte vorm kan vanzelf wegzakken, maar dat kun je zelf niet betrouwbaar beoordelen. Laat het altijd medisch bekijken. Bij hoge temperatuur, verwardheid of spierschokken bel je 112.
