Inhoud van dit artikel
In XTC zit meestal MDMA als werkzame stof, aangevuld met vulmiddelen om er een pil van te maken. Maar je weet nooit zeker wat je krijgt: sommige pillen bevatten veel meer MDMA dan je verwacht, andere juist cafeïne, speed, ketamine of gevaarlijke stoffen als PMA. Juist die onvoorspelbaarheid maakt XTC riskant.
XTC begint vaak als één groot feest. Ik heb het zelf gebruikt en ken ook de keerzijde. Daarom lees je hier eerlijk wat er in een pil kan zitten en wat dat voor je betekent.
Wat is de werkzame stof in XTC?
De werkzame stof in XTC is MDMA, voluit 3,4-methyleendioxymethamfetamine. Dat is een synthetische drug met een stimulerende werking en een licht psychedelisch effect. Je krijgt energie en voelt je dicht bij anderen. Muziek en aanraking komen intenser binnen.
MDMA zorgt dat je hersenen in korte tijd veel serotonine, dopamine en noradrenaline afgeven. Na afloop is die voorraad uitgeput. Dat verklaart de dip die veel mensen dagen later voelen. Meer over de werking lees je in wat is MDMA?
XTC is de pilvorm, MDMA de stof. MDMA wordt ook los verkocht als poeder of kristallen. Ook daar weet je niet precies wat je hebt.
Welke andere stoffen zitten er soms in XTC?
XTC wordt illegaal gemaakt, zonder enige controle. Wat erin gaat, bepaalt de maker, en die let vooral op de kosten. Uit tests van drugsmonitors blijkt dat deze stoffen in pillen kunnen opduiken:
| Stof | Waarom het een risico is |
|---|---|
| Te veel MDMA | Veel pillen zijn sterker dan mensen denken. Dat vergroot de kans op oververhitting, hartproblemen en een zware dip. |
| Cafeïne | Extra opjagend effect, meer belasting voor hart en lichaamstemperatuur. |
| Amfetamine (speed) of methamfetamine | Sterkere en langere opwekking, minder slaap, meer belasting voor je hart. |
| MDA of MDEA | Verwante stoffen met een vergelijkbaar maar ander effect, met meer kans op bijwerkingen. |
| Ketamine | Verdovend en verwarrend; in combinatie met andere middelen onvoorspelbaar. |
| PMA of PMMA | Werkt trager, waardoor mensen denken dat de pil niet werkt en meer nemen. Grote kans op ernstige oververhitting en overlijden. |
| Nieuwe designerdrugs | Stoffen waarvan de effecten en risico’s slecht bekend zijn. |
| Vulmiddelen (zoals lactose) | Meestal onschuldig, maar ze zeggen niets over wat de rest van de pil doet. |
Een pil met hetzelfde logo of dezelfde kleur zegt niets over de inhoud. Namaak komt veel voor. Lees ook welke XTC-pillen gevaarlijk zijn en wat er in andere middelen zit, zoals in wat zit er in speed?
Kun je laten testen wat er in een pil zit?
Ja. In Nederland kun je drugs anoniem laten testen bij een testservice van de verslavingszorg. Op Drugsinfo van het Trimbos-instituut vind je meer informatie over testen en waarschuwingen voor gevaarlijke pillen die in omloop zijn.
Wees wel eerlijk tegen jezelf: een test vertelt je wat er in een pil zit, niet dat gebruiken veilig is. Ook pure MDMA brengt risico’s met zich mee.
Wat zijn de risico’s van XTC?
De belangrijkste risico’s van XTC zijn oververhitting, uitdroging of juist te veel water, belasting van je hart en psychische klachten. Een overzicht:
- Oververhitting: je lichaamstemperatuur stijgt, zeker bij dansen in een warme ruimte. Dat kan levensgevaarlijk zijn.
- Watervergiftiging: MDMA zorgt dat je lichaam meer van het hormoon ADH aanmaakt, waardoor je minder plast. Drink je dan veel water, dan kan het zoutgehalte in je bloed gevaarlijk dalen. Lees meer over watervergiftiging na XTC.
- Hart en bloedvaten: een snelle hartslag en hoge bloeddruk, extra gevaarlijk als je een hartprobleem hebt.
- Combineren: XTC met alcohol, andere drugs of medicijnen zoals antidepressiva is onvoorspelbaar. Met bepaalde medicijnen kan een serotoninesyndroom ontstaan.
- Psychisch: somberheid, angst en slecht slapen in de dagen erna. Bij regelmatig gebruik kunnen geheugen en stemming langer last houden.
Belangrijk voor je veiligheid: voelt iemand zich na XTC heel heet, verward, misselijk, krijgt hij hoofdpijn of hartkloppingen, of raakt hij buiten bewustzijn? Bel dan direct 112 en laat de persoon niet alleen. Vertel eerlijk wat er is gebruikt; hulpverleners zijn er om te helpen, niet om te straffen. Meng XTC niet met andere middelen en gebruik nooit alleen.
Is XTC verslavend?
XTC is lichamelijk minder verslavend dan bijvoorbeeld alcohol of heroïne, maar je kunt er wel psychisch afhankelijk van raken. Dan kun je je geen feest meer voorstellen zonder pil, of gebruik je om je beter te voelen. Ook het uitgaansleven eromheen, met vaak alcohol en andere drugs, kan je meetrekken.
Merk je dat je steeds vaker gebruikt, dat je de dip steeds zwaarder voelt of dat het lastig is om een weekend over te slaan? Neem dat dan serieus. Lees ook wat XTC met je doet.
Waar vind je hulp als je wilt stoppen met XTC?
Je kunt terecht bij je huisarts, die je kan doorverwijzen naar de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Op Jellinek vind je ook anonieme informatie en advies.
Merk je dat het weekend steeds om die pil draait? Dan praat je misschien liever eerst met iemand die het uitgaansleven en de dips zelf kent. Vraag een gratis gesprek aan en we bellen je terug. Samen met interventiespecialist Ilja Reiman kijk ik welke hulp bij je past. Wij zijn zelf geen kliniek, en aan dat gesprek zit geen enkele verplichting.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen XTC en MDMA?
MDMA is de werkzame stof. XTC is de naam voor pillen waar MDMA in hoort te zitten. In de praktijk kan een XTC-pil ook andere stoffen bevatten, of veel meer MDMA dan je verwacht.
Kun je aan een pil zien wat erin zit?
Nee. Logo, kleur en vorm zeggen niets over de inhoud of de sterkte. Alleen een test in een lab kan dat laten zien.
Waarom is PMA zo gevaarlijk?
PMA werkt trager dan MDMA. Mensen denken daardoor dat hun pil niet werkt en nemen er nog een. PMA kan de lichaamstemperatuur gevaarlijk laten oplopen en is al bij relatief kleine hoeveelheden levensbedreigend.
Wat moet je doen als iemand onwel wordt na XTC?
Bel 112, waarschuw EHBO als je op een feest bent en blijf bij de persoon. Breng hem naar een koelere plek en vertel de hulpverleners wat er is gebruikt.
