Inhoud van dit artikel
Een GHB verslaving is een lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid waarbij je lichaam om de paar uur, dag en nacht, om GHB vraagt. Stop je plotseling, dan kan de ontwenning levensgevaarlijk zijn, met verwardheid, een delier en epileptische aanvallen. Stoppen gebeurt daarom altijd onder medische begeleiding. Herstel is moeilijk, maar wel mogelijk.
Ik zie GHB als de zwaarste verslaving om van af te komen. Je kunt aan een hoop dingen verslaafd zijn, maar GHB is echt een taaie. Ik heb gezien hoe het mensen sloopt, lichamelijk én geestelijk. Ik heb ook mensen zien herstellen.
Belangrijk voor je veiligheid: ben je afhankelijk van GHB, stop dan nooit zelf abrupt. De ontwenning kan levensgevaarlijk zijn. Een detox hoort onder medische begeleiding plaats te vinden, via je huisarts of de verslavingszorg. Combineer GHB nooit met alcohol, slaap- of kalmeringsmiddelen of opiaten. Krijg je een aanval, ga je hallucineren of raak je in de war? Bel 112.
Wat is een GHB verslaving?
Bij een GHB verslaving is je lichaam zo gewend geraakt aan GHB dat het zonder niet meer normaal functioneert. Ook in je hoofd zit het vast: je gebruikt het om te ontspannen, om te kunnen slapen of om gevoelens niet te hoeven voelen.
Waarom is GHB zo verslavend?
GHB werkt op de remmende systemen in je hersenen (de GABA-B-receptoren) en zet ook dopamine vrij, de stof van beloning en genot. Daardoor voel je je kort ontspannen en euforisch. Bij herhaald gebruik past je brein zich aan. Je hebt meer nodig voor hetzelfde effect en zonder GHB raakt je zenuwstelsel ontregeld.
Omdat GHB maar een paar uur werkt, gaan mensen met een verslaving vaak de klok rond gebruiken, ook ’s nachts. Recreatief gebruik in combinatie met alcohol of andere middelen vergroot het risico op afhankelijkheid en op gezondheidsschade nog verder. Wat GHB precies is, lees je in wat is GHB.
Hoe voelt het om verslaafd te zijn aan GHB?
Verslaafd zijn aan GHB voelt als een constante strijd met je eigen lichaam en hoofd. In het begin geeft het een golf van geluk en ongeremdheid. Maar hoe verder de verslaving gaat, hoe minder het om die roes draait. Je gebruikt vooral om de dieptepunten te vermijden en om niet ziek te worden.
Het begint vaak als experiment of als manier om los te komen, op een feest of thuis. Al snel wordt het een middel om überhaupt te kunnen functioneren. Je leven gaat draaien om het volgende moment van gebruik.
Hoe weet je of je verslaafd bent aan GHB?
Je bent waarschijnlijk afhankelijk van GHB als je lichaam onrustig en ziek wordt wanneer je een paar uur niets neemt. Andere signalen:
- Je gebruikt elke dag, ook ’s nachts.
- Je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect.
- Je wordt angstig, zweterig of trillerig als je te lang wacht.
- Je bent weleens out gegaan, of je valt onverwacht in slaap.
- Je hebt al eens geprobeerd te stoppen, maar het lukte niet.
- Werk, geld, relaties en gezondheid lijden eronder.
Een uitgebreid overzicht van de lichamelijke en psychische signalen vind je in GHB symptomen.
Waarom is stoppen met GHB zo gevaarlijk?
Stoppen met GHB is gevaarlijk omdat je zenuwstelsel na het wegvallen van GHB als het ware op hol slaat. De ontwenning begint vaak al binnen enkele uren na de laatste dosis en kan snel ernstig worden.
- Extreme angst, onrust en slapeloosheid
- Trillen, zweten en hartkloppingen
- Verwardheid, hallucinaties en psychotische reacties
- Een delier: een levensbedreigende toestand van ernstige verwardheid
- Epileptische aanvallen
Daarbij komt dat de sterkte van GHB onbekend is. Mensen die zelf proberen te minderen, nemen daardoor makkelijk te veel of te weinig. Ik zie vaak dat mensen ziek worden en niet weten hoe ze daarmee om moeten gaan. Daarom is stoppen met GHB niet iets wat je in je eentje doet.
Hoe stop je veilig met een GHB verslaving?
Je stopt veilig met GHB door je eerst te melden bij je huisarts of de verslavingszorg en daarna onder medische begeleiding te ontgiften. Na de detox volgt behandeling om terugval te voorkomen.
- Vraag hulp voordat je stopt. Vertel je huisarts eerlijk hoe vaak je gebruikt. Hij kan je doorverwijzen naar de verslavingszorg.
- Medische detox. Bij een GHB-afhankelijkheid gebeurt dit vaak tijdens een korte opname. Artsen houden de ontwenning met medicatie onder controle, zodat je lichaam veilig kan afbouwen. Lees meer over hoe detoxen werkt.
- Behandeling na de detox. Met therapie, zoals cognitieve gedragstherapie, leer je je triggers herkennen en anders omgaan met spanning. Lotgenotengroepen geven steun van mensen die hetzelfde hebben meegemaakt.
- Nazorg en een nieuw ritme. Terugval komt bij GHB veel voor. Goede nazorg, een vaste dagstructuur, beweging, gezond eten en afstand van gebruikende vrienden helpen je om vol te houden.
Wat je tijdens het afkicken kunt verwachten, lees je in GHB afkicken.
Wat kun je doen als iemand anders verslaafd is aan GHB?
Als je naaste verslaafd is aan GHB, kun je het beste rustig je zorgen uitspreken, zonder verwijten, en hulp zoeken voor jezelf én voor hem of haar. Zeg nooit dat iemand ‘gewoon moet stoppen’: dat kan juist gevaarlijk zijn.
- Leer de signalen van een overdosis kennen en bel 112 als iemand niet wakker te krijgen is.
- Stimuleer een bezoek aan de huisarts, en ga eventueel mee.
- Weigert iemand alle hulp terwijl het steeds slechter gaat? Dan kan een interventie helpen. Ilja Reiman, met wie ik Verslavingshulp Nederland heb opgericht, is interventiespecialist.
Hulp bij een GHB verslaving
Je hoeft dit niet alleen te doen. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Hoe dat precies zit, lees je in wordt verslavingszorg vergoed.
Bij GHB wil je de eerste stap goed zetten: niet zelf stoppen, wel snel de juiste arts erbij. Wij zijn geen kliniek en geen arts, maar we weten waar je terechtkunt voor een veilige detox. Vraag een gratis gesprek aan. We bellen je terug en zoeken samen uit wat jij of je naaste nu nodig heeft. Meer informatie over GHB en hulp vind je ook bij het Jellinek.
Voel je je somber of denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
Veelgestelde vragen
Kan ik thuis afkicken van GHB?
Niet op eigen houtje. Bij een GHB-afhankelijkheid is de ontwenning te gevaarlijk om zonder medische begeleiding te doen. Een arts of de verslavingszorg bepaalt samen met jou wat veilig is; vaak is dat een korte opname.
Hoe lang duurt afkicken van GHB?
De detox zelf duurt meestal enkele dagen tot een paar weken. Het herstel daarna duurt veel langer. Slaap, stemming en concentratie hebben tijd nodig om bij te trekken, en het risico op terugval blijft een tijd groot.
Is een GHB verslaving zwaarder dan andere verslavingen?
Naar mijn ervaring wel. Ik vind een GHB-verslaving vele malen zwaarder dan bijvoorbeeld een cocaïneverslaving, vooral door de gevaarlijke lichamelijke ontwenning en de kans op een overdosis.
Is herstel van een GHB verslaving echt mogelijk?
Ja. Het is een lang en zwaar proces, maar niet onmogelijk. Met een veilige detox, goede behandeling en steun om je heen kun je een leven zonder GHB opbouwen.
