Inhoud van dit artikel
- Is er een nieuw medicijn om te stoppen met roken?
- Welke medicijnen helpen bij stoppen met roken?
- Werken medicijnen om te stoppen met roken echt?
- Wat zijn de bijwerkingen?
- Zijn medicijnen om te stoppen met roken verslavend?
- Hoe kom je aan een medicijn om te stoppen met roken?
- Hoe vergroot je je kans om te stoppen?
- Veelgestelde vragen
Er bestaat geen wondermiddel om te stoppen met roken, maar er zijn wel medicijnen die je kans op succes vergroten. Het bekendste “nieuwe” type werkt op de nicotinereceptoren in je hersenen, zoals varenicline en cytisine. Verder zijn er bupropion, nortriptyline en nicotinevervangers. Ze werken het best samen met begeleiding.
Hieronder lees je eerlijk wat deze middelen doen, wat je ervan kunt verwachten en hoe je eraan komt. Geen beloftes, wel de feiten op een rij.
Is er een nieuw medicijn om te stoppen met roken?
Als mensen het over “het nieuwe medicijn” hebben, bedoelen ze meestal een middel dat zich hecht aan de nicotinereceptoren in je hersenen. Dat zijn de plekken waar nicotine normaal het beloningsgevoel geeft. Zo’n middel doet twee dingen tegelijk:
- het vermindert de trek en de ontwenningsklachten, omdat het de receptoren een beetje prikkelt;
- het maakt roken minder lekker, omdat nicotine minder vat krijgt op die receptoren.
Varenicline is daarvan het bekendste voorbeeld, vroeger verkocht onder de naam Champix. Champix zelf is van de markt, maar varenicline is inmiddels weer op recept te krijgen onder een andere naam. Cytisine (cytisinicline, merknaam Decigatan) werkt op een vergelijkbare manier. Het wordt in Oost-Europa al lang gebruikt en is in Nederland sinds 2022 geregistreerd, ook op recept. Of een van deze middelen bij jou past, bespreek je met je huisarts.
Welke medicijnen helpen bij stoppen met roken?
Bij stoppen met roken worden vooral nicotinevervangers, varenicline, bupropion en nortriptyline gebruikt. Ze werken elk op een andere manier.
| Middel | Hoe het werkt | Recept nodig? |
|---|---|---|
| Nicotinevervangers (pleister, kauwgom, zuigtablet, spray) | Geeft nicotine zonder de schadelijke stoffen uit rook, en bouw je langzaam af | Nee |
| Varenicline | Werkt op de nicotinereceptoren: minder trek, roken minder lekker | Ja |
| Cytisine | Vergelijkbaar met varenicline, kortere kuur | Ja |
| Bupropion | Oorspronkelijk een antidepressivum, vermindert trek en ontwenning | Ja |
| Nortriptyline | Ook een antidepressivum, soms gebruikt als andere middelen niet passen | Ja |
Meer over pleisters lees je in nicotinepleisters als hulpmiddel. Wil je begrijpen waarom nicotine zo verslavend is, lees dan wat nicotine met je doet.
Werken medicijnen om te stoppen met roken echt?
Ja, onderzoek laat zien dat deze medicijnen de kans op succesvol stoppen duidelijk vergroten ten opzichte van stoppen zonder hulpmiddel. Maar ze doen het werk niet voor je. Een pil haalt de trek deels weg, niet je gewoontes en niet de momenten waarop je altijd rookte.
Daarom werken medicijnen het best in combinatie met begeleiding, zoals een stoppen-met-rokenprogramma via je huisarts, een praktijkondersteuner of een coach. Daar leer je omgaan met triggers zoals koffie, stress, alcohol of de pauze op je werk.
Wat zijn de bijwerkingen?
De meest voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, hoofdpijn, slaapproblemen en levendige dromen. Welke je krijgt, hangt af van het middel:
- Varenicline: vaak misselijkheid, vreemde of levendige dromen en slecht slapen.
- Bupropion: slapeloosheid, een droge mond en hoofdpijn. Niet geschikt als je epilepsie of een eetstoornis hebt of hebt gehad.
- Nortriptyline: een droge mond, sufheid en obstipatie.
- Nicotinevervangers: huidirritatie bij pleisters, een branderig gevoel in de mond bij kauwgom of spray.
Merk je dat je somber, angstig of heel onrustig wordt tijdens het gebruik, neem dan contact op met je huisarts. Overleg ook altijd vooraf als je andere medicijnen gebruikt, zwanger bent of psychische klachten hebt. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
Zijn medicijnen om te stoppen met roken verslavend?
Varenicline, bupropion en nortriptyline zijn niet verslavend zoals sigaretten dat zijn. Je gebruikt ze ook maar voor een beperkte periode. Bij nicotinevervangers ligt dat iets anders: daar zit nicotine in. Sommige mensen blijven bijvoorbeeld jarenlang nicotinekauwgom gebruiken. Dat is minder schadelijk dan roken, maar het is wel de bedoeling dat je afbouwt.
Let ook op met de e-sigaret als “hulpmiddel”. Veel mensen stappen over en blijven dan juist vapen. Lees meer over de verborgen gevaren van vapen.
Hoe kom je aan een medicijn om te stoppen met roken?
De meeste medicijnen om te stoppen met roken krijg je op recept via je huisarts. Nicotinevervangers kun je zonder recept bij de apotheek of drogist halen.
Het stoppen-met-rokenprogramma valt onder de basisverzekering en gaat niet van je eigen risico af. Medicijnen die je binnen zo’n programma gebruikt, worden dan meestal ook vergoed. Check wel je eigen polis, want de voorwaarden kunnen per verzekeraar verschillen. Gratis hulp en advies vind je ook bij Ikstopnu.nl.
Hoe vergroot je je kans om te stoppen?
Je vergroot je kans om te stoppen door een stopdatum te kiezen, je triggers te kennen en hulp te combineren met een hulpmiddel. Een paar praktische stappen:
- Kies een stopdatum en vertel die aan mensen om je heen.
- Maak een afspraak met je huisarts of praktijkondersteuner.
- Schrijf op wanneer je altijd rookt en bedenk wat je op die momenten anders doet.
- Haal sigaretten, aanstekers en asbakken uit huis.
- Verwacht dat de eerste weken zwaar zijn en dat het daarna makkelijker wordt.
Een uitgebreide aanpak vind je in hoe stoppen met roken. Wat er in je lichaam gebeurt na je laatste sigaret, lees je in wat gebeurt er als je stopt met roken.
Merk je dat roken niet het enige is, omdat er ook veel drank of andere middelen bij komen kijken? Dan is alleen een medicijn tegen roken vaak niet genoeg. Vraag een gratis gesprek aan en we bellen je terug. We zijn geen kliniek: we brengen met je in kaart wat er speelt en zoeken uit welke hulp daarbij past, van huisarts tot verslavingszorg. Het gesprek kost je niets en verplicht je tot niets.
Veelgestelde vragen
Is Champix nog verkrijgbaar?
Nee, het merk Champix is in 2021 uit de handel gehaald. De werkzame stof varenicline is via een andere fabrikant weer beschikbaar, op recept. Je huisarts of apotheek weet wat er op dit moment leverbaar is.
Hoe lang moet je een stoppen-met-rokenmedicijn gebruiken?
Meestal enkele weken tot een paar maanden. Vaak begin je al voor je stopdatum. De precieze duur bepaalt je arts, afhankelijk van het middel en hoe het gaat.
Kan ik medicijnen en nicotinepleisters combineren?
Soms wel, maar niet altijd. Overleg dit altijd met je huisarts of apotheker, zodat je geen onnodige bijwerkingen krijgt.
Kan ik ook zonder medicijnen stoppen met roken?
Ja, dat kan. Sommige mensen stoppen in één keer zonder hulpmiddel. Wel is de kans op succes gemiddeld groter met begeleiding en een hulpmiddel.
