Inhoud van dit artikel
Speed is de straatnaam voor amfetamine, een sterk oppeppende drug die ook pep wordt genoemd. Het geeft je urenlang energie, maakt je alert en onderdrukt honger en slaap. Daarna volgt vaak een flinke dip. Speed belast je hart, verstoort je slaap en kan leiden tot psychische klachten en verslaving.
Ik heb jarenlang speed gebruikt en ik zeg het eerlijk: het is rotzooi. Ik heb er mensen om me heen kapot aan zien gaan. In dit artikel lees je wat speed is, wat het met je doet en waarom je er beter ver vandaan kunt blijven.
Speed drugs: wat is speed precies?
Speed is een synthetische drug die je centrale zenuwstelsel stimuleert. Speed, pep en amfetamine zijn in Nederland namen voor dezelfde stof. Het wordt meestal verkocht als wit of gelig poeder, soms wat vochtig. Een enkele keer komt het voor als pil.
Meestal wordt speed gesnoven of geslikt. Straatspeed is bijna nooit zuiver: er zitten vaak andere stoffen door, zoals cafeïne. Ook in pillen die als xtc worden verkocht, zit soms amfetamine. Je weet dus nooit precies wat je binnenkrijgt.
Mensen gebruiken speed om de nacht door te komen, langer door te gaan op een feest of om meer te presteren op werk of studie. Omdat het goedkoper is dan coke, is het voor veel mensen makkelijk bereikbaar. Juist dat maakt het verraderlijk.
Wat doet speed met je?
Speed zet je hele lichaam in de hoogste versnelling. Het verhoogt de hoeveelheid dopamine en noradrenaline in je hersenen. Daardoor voel je je energiek en zelfverzekerd, terwijl je hart en bloeddruk omhooggaan.
Wat je in je hoofd merkt
- meer energie en alertheid;
- meer zelfvertrouwen en een opgewekte stemming;
- veel praten en een sterke drang om te bewegen;
- later: onrust, prikkelbaarheid, angst en achterdocht.
Wat je in je lichaam merkt
- snellere hartslag, hogere bloeddruk en snellere ademhaling;
- hogere lichaamstemperatuur en zweten;
- geen honger en geen slaap;
- wijde pupillen, gespannen kaken en tandenknarsen.
Ik kon op speed nachtenlang dansen en tientallen kilometers lopen. Ik heb ook honderden keren in bed gelegen met het zweet op mijn voorhoofd en knarsende tanden, niet in staat om te slapen. Het effect houdt uren aan, en daarna lig je vaak nog lang wakker. Meer daarover lees je in hoe lang werkt speed?
Na afloop komt de dip. Je voelt je moe, somber, leeg en kunt je slecht concentreren. Die dip is precies wat mensen weer naar speed doet grijpen.
Wat zijn de risico’s van speed?
Speed is een harddrug met serieuze risico’s, op korte en op lange termijn. De belangrijkste:
- Hart en bloedvaten: hartkloppingen, hartritmestoornissen en in ernstige gevallen een hartinfarct of hersenbloeding.
- Oververhitting en uitdroging: speed verstoort je temperatuurregeling, zeker als je lang danst in een warme ruimte.
- Psychische klachten: angst, verwardheid, agressie en psychoses. Na langdurig gebruik ook depressie.
- Uitputting: dagen niet slapen en niet eten slopen je lichaam. Mensen vallen zichtbaar af.
- Gebit en neus: tandenknarsen en een droge mond beschadigen je gebit; snuiven beschadigt je neus.
- Verslaving: speed is sterk psychisch verslavend.
Langdurige gebruikers herken ik direct: ingevallen wangen, broodmager, geen vet meer op de botten. Zo zag ik er zelf ook uit. Ik stond met één been in het graf. In de oude gabbertijd lagen de EHBO-posten vol met mensen die te veel speed op hadden.
Van de jongens met wie ik vroeger uitging, zijn er veel overleden of nog steeds verslaafd. Een paar leven op straat. Sommigen herkennen me niet eens meer als ik ze tegenkom. Het waren goede gasten met wie ik een mooie jeugd heb gehad. Dat doet nog altijd pijn.
Belangrijk voor je veiligheid: combineer speed niet met alcohol of andere drugs. Door speed merk je minder hoe dronken je bent, en de combinatie met andere oppeppers belast je hart extra. Gebruik nooit alleen. Pijn op de borst, oververhitting, verwardheid of een aanval? Bel direct 112.
Is speed hetzelfde als ADHD-medicatie?
Nee, al zijn ze verwant. Dexamfetamine, een vorm van amfetamine, wordt door artsen voorgeschreven bij ADHD en narcolepsie. Dan gaat het om een zuivere stof in een vaste hoeveelheid, onder controle van een arts.
Straatspeed is iets heel anders: onzuiver, onvoorspelbaar en zonder begeleiding. Sommige mensen met ADHD merken wel dat speed ze rustiger maakt, en gaan het daarom gebruiken als zelfmedicatie. Dat is een gevaarlijke route. Ook voorgeschreven middelen kunnen trouwens verslavend worden, lees daarover meer in dexamfetamine verslaving.
Is speed verslavend?
Ja, speed is verslavend. Je went er snel aan en hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Na het gebruik voel je je zo slecht, dat opnieuw gebruiken de makkelijkste uitweg lijkt.
Wat begint als iets voor het weekend, wordt ongemerkt iets om de week door te komen. Relaties, werk en gezondheid raken op de achtergrond. Hoe een speed verslaving eruitziet en welke afkickverschijnselen je kunt verwachten, lees je in een apart artikel.
Is speed legaal?
Nee. Speed staat op lijst I van de Opiumwet, en is daarmee een harddrug. Bezit, productie en handel zijn strafbaar. Alleen amfetaminemedicijnen die een arts voorschrijft, zoals dexamfetamine, zijn toegestaan.
Stoppen met speed: waar begin je?
Stoppen met speed begint met toegeven dat het je meer kost dan oplevert. Daarna helpt het om je gebruikswereld los te laten, weer te eten en te slapen, en hulp te zoeken. Via je huisarts kom je bij de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering (let op je eigen risico).
Toen ik stopte, ging ik eerst door het stof. Het duurde een paar weken voor mijn lichaam gewend was aan gezond eten, op tijd slapen en ritme. Daarna voelde ik me beter dan in jaren. Wil je eerst meer feiten lezen? Kijk dan op Drugsinfo van het Trimbos-instituut.
Zit je zelf in die cirkel van doorhalen en crashen, of maak je je zorgen om iemand anders? Ilja Reiman en ik kennen die wereld van binnenuit. We zijn geen kliniek en geen behandelaar, maar we helpen je de hulp te vinden die bij jou past. Vraag een gratis gesprek aan; we bellen je zelf terug.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen speed en pep?
Er is geen verschil. Speed en pep zijn allebei straatnamen voor amfetamine. Ook “pep drugs” verwijst meestal naar deze stof.
Wat is het verschil tussen speed en coke?
Beide zijn oppeppers, maar speed werkt veel langer dan coke en houdt je urenlang wakker. Coke geeft een kortere, heftigere kick. Speed is goedkoper, en mensen gebruiken het daardoor soms als vervanger van coke.
Is speed hetzelfde als crystal meth?
Nee. Crystal meth is methamfetamine, een verwante maar veel sterkere stof die langer werkt en nog verslavender is. Lees meer in crystal meth: wat is het?
Kun je doodgaan aan speed?
Ja, dat kan, bijvoorbeeld door hartproblemen, een hersenbloeding of oververhitting. Het risico is groter als je veel gebruikt, speed mengt met andere middelen of al hartklachten hebt.
