Inhoud van dit artikel
Mensen die verslaafd zijn aan coke liegen vaak, omdat de verslaving sterker wordt dan hun eerlijkheid. Ze liegen uit schaamte, uit angst voor ruzie of verlies, en om te kunnen blijven gebruiken. Het liegen is een symptoom van de verslaving, geen bewijs dat iemand een slecht mens is. Het stopt meestal pas als de verslaving zelf wordt aangepakt.
Wij maken het veel mee: partners en ouders die gek worden van de leugens. Ze weten niet meer wat waar is en gaan aan zichzelf twijfelen. Hieronder lees je waar het liegen vandaan komt en wat je eraan kunt doen.
Waarom liegen cocaïnegebruikers?
Cocaïnegebruikers liegen om hun gebruik te verbergen, conflicten te vermijden en het middel binnen bereik te houden. Cocaïne zet het beloningssysteem in je hersenen hard aan. Na verloop van tijd wordt de drang naar het middel zo sterk, dat de waarheid daaraan ondergeschikt raakt.
Achter de leugens zitten meestal deze redenen:
- Schaamte: de gebruiker weet zelf ook dat het fout gaat en kan dat niet onder ogen zien.
- Ontkenning: “zo erg is het niet”. Wie tegen zichzelf liegt, liegt makkelijk ook tegen anderen.
- Angst: voor ruzie, voor het verlies van een partner, kinderen of werk.
- Het gebruik beschermen: als je de waarheid vertelt, moet je misschien stoppen. Dat voelt voor een verslaafde als iets kwijtraken.
- Het effect van coke zelf: coke geeft een gevoel van zelfvertrouwen en controle. Gebruikers geloven dan vaak echt dat ze het onder controle hebben. Lees ook wat coke met je karakter doet.
Welke leugens hoor je vaak bij cokegebruik?
De meeste leugens gaan over geld, tijd en hoeveelheid. Herken je er een paar, dan is dat een signaal om serieus te nemen:
- “Ik heb maar een beetje gebruikt” of “alleen dit weekend”.
- “Dit was echt de laatste keer.”
- Onverklaarbare geldopnames, verdwenen spaargeld of ‘geleend’ geld dat nooit terugkomt.
- Uitleg over waar iemand ’s nachts was die steeds verandert.
- “Ik ben gewoon moe”, “ik heb griep” of “ik heb een bloedneus van de droge lucht”.
- Boos of beledigd reageren op een simpele vraag, zodat het gesprek over jou gaat in plaats van over het gebruik.
Wat doet het liegen met een relatie?
Liegen over coke breekt het vertrouwen af, en daarmee de basis van een relatie. Partners en familie voelen zich verraden en gaan controleren: telefoons nakijken, bankafschriften lezen, wakker liggen tot iemand thuiskomt. Dat put je uit.
Veel naasten gaan ook aan zichzelf twijfelen. Overdrijf ik? Zie ik het verkeerd? Ondertussen raakt de gebruiker steeds meer geïsoleerd, omdat liegen eenzaam maakt. Lees ook over een relatie met een cokegebruiker.
Hoe reageer je als iemand liegt over coke?
Richt je op wat je ziet en wat je nodig hebt, niet op het afdwingen van een bekentenis. Je kunt iemand niet dwingen eerlijk te zijn. Je kunt wel bepalen hoe jij ermee omgaat.
- Kies het juiste moment. Praat niet als iemand onder invloed is of net een nacht heeft doorgehaald. Dan heeft het geen zin.
- Benoem feiten, geen beschuldigingen. “Ik zag dat er 300 euro van de rekening is gehaald en je was tot vijf uur weg. Ik maak me zorgen.” Dat is moeilijker weg te praten dan “jij liegt altijd”.
- Trek geen bekentenis uit iemand. Verhoren leidt tot meer leugens en ruzie. Je hoeft niet te bewijzen dat je gelijk hebt.
- Stel grenzen en houd je eraan. Bijvoorbeeld: geen geld meer lenen, geen smoesjes meer ophangen tegen werk of familie.
- Dek niets meer af. Zolang jij de gevolgen opvangt, voelt de gebruiker ze niet.
- Zorg voor jezelf. Praat met iemand die je vertrouwt. Je hoeft dit niet alleen te dragen.
Meer handvatten vind je in hoe help je iemand die verslaafd is. Ook Drugsinfo van het Trimbos-instituut heeft informatie voor naasten.
Ben jij degene die liegt over je cokegebruik?
Dan weet je waarschijnlijk hoe vermoeiend het is om alle verhalen bij te houden. Liegen is geen karakterfout, maar een signaal dat de coke de baas is geworden. De eerste stap is eerlijk zijn tegen één persoon die je vertrouwt en die zelf niet gebruikt.
Daarna kun je naar je huisarts, die je kan doorverwijzen naar de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Lees ook hoe je stopt met coke.
Stopt het liegen als iemand stopt met coke?
Meestal wel, al kost het herstellen van vertrouwen tijd. Als het gebruik stopt, valt de belangrijkste reden om te liegen weg. In een behandeling leert iemand ook eerlijk te zijn over gevoelens, terugval en verleiding.
Verwacht niet dat het vertrouwen in een paar weken terug is. Dat groeit door kleine afspraken die steeds worden nagekomen. Relatietherapie of gesprekken samen met een hulpverlener kunnen daarbij helpen.
Waar vind je hulp bij coke en liegen?
Weet je niet meer wat waar is, of wil de ander niets horen? Bij ons hoef je niets te bewijzen. Samen met interventiespecialist Ilja Reiman luister ik naar wat er bij jullie speelt en zoek ik met je de juiste hulp: de huisarts, verslavingszorg, een kliniek of een interventie. Wij zijn zelf geen kliniek. Vraag een gratis gesprek aan en we bellen je terug, zonder verplichtingen.
Veelgestelde vragen
Liegt iedere cokegebruiker?
Niet iedereen, maar bij een verslaving komt liegen heel vaak voor. Hoe groter de afhankelijkheid, hoe meer er verborgen moet worden.
Hoe weet ik of mijn partner coke gebruikt?
Let op een combinatie van signalen: geldproblemen, nachten weg, veel praten en daarna dagenlang moe of somber, een loopneus en stemmingswisselingen. Eén signaal zegt weinig, een patroon wel. Lees meer over cocaïneverslaving.
Moet ik bij mijn partner weggaan als hij of zij blijft liegen?
Dat is jouw keuze, en die mag je maken. Zorg in elk geval dat jij en eventuele kinderen veilig zijn. Is er sprake van geweld of acuut gevaar, bel dan 112.
Kan vertrouwen na coke en liegen ooit herstellen?
Ja, dat kan, maar het kost tijd en lukt alleen als de gebruiker echt stopt en eerlijk blijft. Begeleiding voor jullie allebei maakt het makkelijker.
