Inhoud van dit artikel
- Wat is een neusspray verslaving?
- Hoe raak je verslaafd aan neusspray?
- Hoe weet je of je verslaafd bent aan neusspray?
- Wat zijn de gevolgen van te lang neusspray gebruiken?
- Hoe stop je met neusspray? Een stappenplan
- Hoe voorkom je een neusspray verslaving?
- Afhankelijk van meer dan alleen neusspray?
- Veelgestelde vragen
Van een neusspray verslaving kom je af door te stoppen met de spray, het liefst geleidelijk: eerst in één neusgat, na een week of twee ook in het andere. Spoel in de tussentijd met zoutoplossing. Je neus zit een tijdje extra dicht, maar het slijmvlies herstelt. Lukt het niet, dan kan je huisarts helpen met een andere neusspray.
Een neusspray verslaving klinkt onschuldig, maar wie elke nacht met een flesje naast het bed slaapt, weet hoe vervelend het is. Het goede nieuws: dit is een van de best te doorbreken afhankelijkheden, als je weet wat er gebeurt en een plan hebt.
Wat is een neusspray verslaving?
Een neusspray verslaving is een lichamelijke gewenning van je neusslijmvlies aan een ontzwellende neusspray. De medische naam is rhinitis medicamentosa. Het gaat om sprays met stoffen als xylometazoline of oxymetazoline, die je zonder recept bij de drogist koopt.
Het is geen verslaving zoals aan drugs of alcohol: je krijgt er geen roes van. Wel kun je er niet meer zonder, omdat je neus zonder spray dichtzit. In die zin is het een vorm van medicijnverslaving, en het verschil tussen lichamelijke en psychische afhankelijkheid lees je in wat is verslaving?
Hoe raak je verslaafd aan neusspray?
Je raakt verslaafd aan neusspray door hem langer te gebruiken dan in de bijsluiter staat. Meestal is dat maximaal een paar dagen tot een week. Het begint vaak onschuldig, met een verkoudheid of allergie.
De spray laat de bloedvaatjes in je neus samentrekken, waardoor het slijmvlies slinkt en je weer kunt ademen. Gebruik je hem te lang, dan went je slijmvlies eraan. Zodra de werking afneemt, zwelt het juist extra op. Je neus zit dichter dan eerst, dus je spuit opnieuw. Zo ontstaat een vicieuze cirkel.
Hoe weet je of je verslaafd bent aan neusspray?
Je bent waarschijnlijk afhankelijk als je al weken of maanden dagelijks spuit en je neus zonder spray direct dichtzit. Andere signalen:
- je hebt altijd een flesje bij je, ook in je jaszak of naast je bed;
- je wordt ’s nachts wakker omdat je neus dichtzit;
- de spray werkt steeds korter, dus je spuit steeds vaker;
- je raakt in paniek als het flesje leeg is;
- je verkoudheid is allang over, maar het gebruik niet.
Wat zijn de gevolgen van te lang neusspray gebruiken?
Langdurig gebruik kan je neusslijmvlies beschadigen. Je kunt last krijgen van:
- een blijvend verstopte neus;
- een droog, branderig of korstig neusslijmvlies;
- neusbloedingen;
- minder goed ruiken;
- slecht slapen en snurken.
Hoe stop je met neusspray? Een stappenplan
Je stopt met neusspray door geleidelijk af te bouwen en je neus in de tussentijd te ondersteunen. Dit stappenplan werkt voor veel mensen:
1. Stop eerst in één neusgat
Spuit alleen nog in één neusgat. Zo kun je door de andere kant blijven ademen, terwijl het “vrije” neusgat herstelt. Na een week of twee, als die kant weer open is, stop je ook met het andere neusgat.
2. Gebruik zoutoplossing
Een neusspray of neusdouche met zout water (fysiologisch zout) is niet verslavend. Het maakt je neus vochtig en helpt het slijmvlies herstellen. Je mag dit zo vaak gebruiken als je wilt.
3. Maak het jezelf ’s nachts makkelijker
- slaap met je hoofd iets hoger;
- houd de slaapkamer koel en niet te droog;
- leg het flesje niet naast je bed, maar gooi het weg.
4. Houd vol in de moeilijke dagen
De eerste dagen na het stoppen zit je neus vaak extra dicht. Dat is vervelend, maar niet gevaarlijk. Bij de meeste mensen gaat het binnen een paar weken een stuk beter. Weet dat dit bij herstel hoort, net zoals bij andere ontwenningsverschijnselen.
5. Ga naar je huisarts als het niet lukt
Lukt het niet, of blijft je neus ook na het stoppen dichtzitten? Ga dan naar je huisarts. Die kan een neusspray met een corticosteroïd voorschrijven die niet verslavend is en de zwelling vermindert. Soms zit er een andere oorzaak achter, zoals een allergie of een scheef neustussenschot. Dan kan de huisarts je doorverwijzen naar een KNO-arts. Op Thuisarts.nl lees je ook betrouwbare informatie over neusklachten.
Hoe voorkom je een neusspray verslaving?
Je voorkomt een neusspray verslaving door ontzwellende spray alleen kort te gebruiken, zoals in de bijsluiter staat. Heb je langer last van een verstopte neus, gebruik dan zoutspray en vraag je huisarts om advies. Pak niet zelf weer een nieuw flesje.
Afhankelijk van meer dan alleen neusspray?
Voor een neusspray verslaving is de huisarts de juiste plek. Merk je dat je ook afhankelijk bent van andere medicijnen, zoals slaap- of kalmeringsmiddelen of pijnstillers, dan is het verstandig om daar hulp bij te zoeken. Stop met zulke middelen nooit plotseling, maar bouw af onder begeleiding van je arts.
Merk je dat je niet alleen naar de neusspray grijpt, maar ook elke avond een slaappil of een paar pijnstillers nodig hebt? Dan is het goed om dat geheel eens met iemand door te nemen. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen wij je terug. Wij zijn geen kliniek of arts. We luisteren naar wat je gebruikt en hoe lang al, en kijken met je of de huisarts genoeg is of dat verslavingszorg beter past. Het gesprek is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt afkicken van neusspray?
De eerste dagen zijn het zwaarst. Bij de meeste mensen is de neus binnen een paar weken weer redelijk open. Heb je de spray heel lang gebruikt, dan kan het herstel langer duren.
Is een neusspray verslaving gevaarlijk?
Meestal niet levensbedreigend, maar langdurig gebruik kan je neusslijmvlies beschadigen. En je slaapt er slechter door. Het is dus de moeite waard om ervan af te komen.
Kun je in één keer stoppen met neusspray?
Ja, dat mag. Het is niet gevaarlijk, alleen een paar dagen erg vervelend. Daarom kiezen veel mensen voor de methode met één neusgat tegelijk.
Is zoutspray ook verslavend?
Nee. Een spray met alleen zout water is niet verslavend en kun je zo vaak gebruiken als nodig.
