Inhoud van dit artikel
Pregabaline, bekend als Lyrica, is een medicijn tegen zenuwpijn, epilepsie en angststoornissen. Het remt overprikkelde zenuwen. Het helpt veel mensen, maar kan suf en duizelig maken, en je lichaam kan eraan gewend raken. Pregabaline wordt ook misbruikt. Stop nooit plotseling: afbouwen doe je altijd in overleg met je arts.
Veel gebruikers weten niet dat pregabaline afhankelijk kan maken. Daarom leg ik hier eerlijk uit wat het doet, wat de risico’s zijn en waar je hulp vindt.
Belangrijk voor je veiligheid: combineer pregabaline niet met alcohol, opiaten (zoals oxycodon, tramadol of methadon), benzodiazepinen of GHB. Samen kunnen ze je ademhaling onderdrukken. Stop nooit plotseling, maar bouw af in overleg met je arts. Is iemand niet wakker te krijgen of ademt hij heel traag? Bel 112.
Wat is pregabaline?
Pregabaline is een geneesmiddel dat overprikkelde zenuwen in de hersenen en het ruggenmerg tot rust brengt. De bekendste merknaam is Lyrica, maar er zijn ook merkloze versies. Je krijgt het alleen op recept. Een vergelijkbaar, ouder middel is gabapentine.
Waarvoor wordt pregabaline voorgeschreven?
Pregabaline wordt voorgeschreven bij klachten waarbij zenuwen overprikkeld zijn:
- Zenuwpijn (neuropathische pijn): bijvoorbeeld bij diabetes, na gordelroos of bij een beknelde zenuw.
- Epilepsie: als aanvulling op andere medicijnen.
- Gegeneraliseerde angststoornis: aanhoudend en overmatig piekeren en angst.
Hoe werkt pregabaline?
Pregabaline hecht zich aan calciumkanalen van zenuwcellen. Daardoor geven die cellen minder prikkelende signaalstoffen af, zoals glutamaat en noradrenaline. Pijnprikkels, angst en overprikkeling worden zo gedempt.
Bij zenuwpijn en epilepsie merk je vaak binnen enkele dagen effect. Bij angstklachten duurt het meestal langer. Pregabaline is geen opiaat, maar kan bij sommige mensen wel een ontspannen, euforisch gevoel geven. Daar zit het risico op misbruik.
Wat zijn de bijwerkingen van pregabaline?
De meest voorkomende bijwerkingen zijn slaperigheid en duizeligheid. Ze zijn vaak het sterkst in het begin en na een verhoging. Andere bijwerkingen zijn:
- Hoofdpijn en wazig zien
- Gewichtstoename en meer eetlust
- Vocht vasthouden, bijvoorbeeld dikke enkels
- Concentratieproblemen, vergeetachtigheid of verwardheid
- Stemmingswisselingen
- Slecht slapen of juist veel slapen
Merk je sombere gedachten of gedachten aan zelfdoding? Neem direct contact op met je arts. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
Mag je autorijden en alcohol drinken met pregabaline?
Rijd de eerste week na het starten niet, en ook niet zolang je suf of duizelig bent. Na een verhoging geldt hetzelfde. Overleg met je arts of apotheker wanneer het weer veilig is. Alcohol wordt sterk afgeraden: het versterkt de sufheid en kan samen met pregabaline je ademhaling onderdrukken.
Wat zijn de risico’s van pregabaline?
De grootste risico’s zijn afhankelijkheid, misbruik en gevaarlijke combinaties met andere middelen.
- Afhankelijkheid: je lichaam went eraan, waardoor stoppen ontwenningsverschijnselen geeft.
- Misbruik: sommige mensen nemen meer dan voorgeschreven voor het ontspannen of euforische gevoel.
- Combinaties: met opiaten, benzodiazepinen of alcohol stijgt de kans op ademhalingsproblemen en overdosis.
- Ongelukken: door sufheid en duizeligheid ben je minder alert, in het verkeer en thuis.
Vanwege misbruik staat pregabaline in sommige landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, inmiddels onder strengere controle. In Nederland valt het niet onder de Opiumwet, maar je krijgt het alleen op recept.
Is pregabaline verslavend?
Pregabaline kan lichamelijk en psychisch afhankelijk maken. Het risico op misbruik is groter bij mensen die eerder verslaafd waren aan alcohol, drugs of medicijnen, en bij mensen die ook opiaten gebruiken. Het wordt soms als drug gebruikt, vaak gemengd met andere middelen.
Signalen dat je gebruik ontspoort:
- Je neemt meer of vaker dan voorgeschreven.
- Je gebruikt het niet meer voor de pijn of angst, maar om je goed te voelen of de dag door te komen.
- Je raakt in paniek als je bijna door je voorraad heen bent.
- Je regelt pillen buiten je arts om, of combineert ze met alcohol of andere middelen.
Stel jezelf eerlijk deze vragen: waarom begon ik ermee, hoe voel ik me als ik het niet neem, en heb ik het gevoel dat ik het nodig heb om normaal te functioneren? Eerlijk antwoorden is de eerste stap.
Pregabaline is niet de enige pijnstiller die afhankelijk kan maken. Lees ook over verslavende pijnstillers en oxycodon verslaving.
Hoe stop je veilig met pregabaline?
Stop nooit in één keer met pregabaline. Je bouwt geleidelijk af, in overleg met je arts. Die bepaalt het tempo op basis van hoe lang en hoeveel je gebruikt en hoe je reageert. Maak geen eigen afbouwschema.
Welke ontwenningsverschijnselen kun je krijgen?
- Angst, onrust en paniek
- Slapeloosheid
- Zweten en trillen
- Misselijkheid, diarree en hoofdpijn
- Somberheid of verwardheid
- Bij abrupt stoppen soms insulten (epileptische aanvallen)
Meer over omgaan met deze klachten lees je in mijn artikel over ontwenningsverschijnselen verminderen.
Wat helpt tijdens het afbouwen?
- Houd een dagboek bij: noteer hoe je je voelt en wat je triggers zijn, zodat je dat met je arts kunt bespreken.
- Blijf bewegen: een korte wandeling helpt tegen spanning, ook als je geen zin hebt.
- Zoek steun: praat met iemand die je vertrouwt.
- Bewaak je slaap: vaste bedtijden, geen schermen vlak voor het slapen.
- Eet gezond en drink genoeg water.
Zijn er alternatieven voor pregabaline?
Ja. Afhankelijk van je klachten kan je arts een ander medicijn overwegen. Bij pijn en angst helpen ook aanpakken zonder medicijnen, zoals cognitieve gedragstherapie, fysiotherapie, ontspanningsoefeningen en voldoende beweging. Bespreek met je arts wat bij jou past.
Hulp bij een pregabaline verslaving
Lukt afbouwen niet, of gebruik je pregabaline samen met alcohol, opiaten of andere middelen? Dan is professionele hulp verstandig. Je huisarts kan je doorverwijzen naar de verslavingszorg; die valt meestal onder de basisverzekering (let op je eigen risico). Combineer je pregabaline met benzodiazepinen, meld dat dan altijd.
Wij zijn geen arts of kliniek, maar ik weet uit eigen ervaring hoe het is om van pillen af te willen en het niet alleen te redden. Twijfel je of je gebruik nog klopt, of durf je het niet met je arts te bespreken? Vraag een gratis gesprek aan. We bellen je terug, denken vrijblijvend met je mee en helpen je de juiste hulp te vinden.
Veelgestelde vragen
Is pregabaline een pijnstiller?
Niet zoals paracetamol of ibuprofen. Pregabaline werkt vooral bij zenuwpijn, doordat het overprikkelde zenuwen dempt. Bij gewone pijn, zoals spierpijn of hoofdpijn, helpt het meestal niet.
Wat is het verschil tussen pregabaline en Lyrica?
Er is geen verschil in werkzame stof. Lyrica is de oorspronkelijke merknaam; pregabaline is de stofnaam. Merkloze pregabaline werkt hetzelfde.
Hoe lang duurt het afbouwen van pregabaline?
Dat verschilt per persoon. Het hangt af van hoeveel en hoe lang je het gebruikte en hoe je op het afbouwen reageert. Na langdurig of hoog gebruik duurt het meestal langer. Je arts stelt het tempo vast.
Wat moet ik doen als stoppen niet lukt?
Schakel professionele hulp in, via je huisarts of de verslavingszorg. Begeleiding helpt je door de ontwenning heen en maakt de kans op terugval kleiner. Schaam je niet: dit overkomt veel mensen.
