Inhoud van dit artikel
Gokverslaving (gokstoornis) betekent dat je niet meer kunt stoppen met gokken, ook als je verliest en het je relaties, werk of geld kost. Het is een erkende verslaving en goed te behandelen. Stoppen begint met eerlijk zijn, jezelf laten uitsluiten via CRUKS en hulp zoeken via je huisarts of de verslavingszorg.
Ik weet waar ik het over heb. Ruim twintig jaar heeft gokken mijn leven bepaald. Inmiddels ben ik er al vele jaren vanaf, en ik vertel je hieronder hoe dat ging.
Wat is gokverslaving?
Een gokverslaving is een dwangmatige drang om te gokken, waarbij je de controle over hoe vaak, hoe lang en met hoeveel geld je speelt kwijt bent. Artsen en psychologen noemen het een gokstoornis of pathologisch gokken. Het is geen karakterfout of gebrek aan wilskracht, maar een verslaving die je hersenen op dezelfde manier raakt als alcohol of drugs.
Het begint bijna altijd als vermaak. Een gokje in de speelhal, een weddenschap op een wedstrijd, een avondje casino. Bij een deel van de mensen sluipt er ongemerkt een patroon in: steeds vaker, steeds hoger inzetten en steeds meer verbergen.
Wanneer ben je gokverslaafd?
Je bent gokverslaafd als je blijft spelen terwijl je het geld niet kunt missen en het je leven schaadt. Gedachten aan gokken vullen je dagen, en zodra je geld hebt, zit je in de speelhal of online te spelen. Herken je jezelf in een paar van deze signalen?
- Je bent in gedachten steeds met gokken bezig: de volgende sessie, de volgende inzet, hoe je aan geld komt.
- Je moet steeds hoger inzetten om dezelfde spanning te voelen.
- Je hebt geprobeerd te stoppen of te minderen, maar het lukt niet.
- Na verlies wil je het geld zo snel mogelijk terugwinnen.
- Je gokt om aan stress, verveling of nare gevoelens te ontsnappen.
- Je liegt tegen je partner of familie over hoeveel en hoe vaak je speelt.
- Je wordt onrustig of prikkelbaar als je niet kunt gokken.
- Je zet werk, studie of relaties op het spel door het gokken.
- Je leent geld of laat anderen je gaten dichten die het gokken heeft geslagen.
Twijfel je over iemand anders, bijvoorbeeld je partner? Lees dan over het gedrag van een gokker en de signalen waar je op let.
Waarom is gokken zo verslavend?
Gokken is verslavend omdat het je beloningssysteem in de hersenen steeds opnieuw prikkelt met onvoorspelbare winst. Bij winst komt dopamine vrij, een stofje dat zorgt voor een goed gevoel en de drang om het nog eens te doen.
Het venijn zit in de onvoorspelbaarheid. Je weet nooit wanneer de volgende winst komt, dus blijf je geloven dat die er zit aan te komen. Daar komen een paar denkfouten bij:
- De illusie van controle: je denkt dat je met een systeem, gevoel of geluksnummer invloed hebt op een kansspel.
- Bijna-winst: net niet winnen voelt als “bijna”, terwijl het gewoon verlies is.
- Verlies najagen: je speelt door om terug te winnen wat je kwijt bent, en raakt nog meer kwijt.
Als mensen mij vertellen waarom ze gokken, hoor ik vaak dezelfde drie redenen: verveling, de spanning van het winnen en problemen vergeten. Dat waren vroeger ook precies mijn redenen. Achteraf weet ik dat ik vooral speelde voor de rust die het me gaf.
Wat doet een gokverslaving met je leven?
Een gokverslaving kost je veel meer dan geld: ook je rust, je relaties en je zelfbeeld. Geldproblemen en schulden zijn de bekendste gevolgen. Daaronder zitten vaak schaamte, angst, slapeloosheid en somberheid.
Ook je omgeving betaalt de prijs. Partners en familie voelen wantrouwen, boosheid en machteloosheid, zeker als er steeds opnieuw gelogen wordt. Ben je op het punt dat je al je geld hebt vergokt? Lees dan eerst wat je nu direct kunt doen.
Belangrijk voor je veiligheid: gokschulden en schaamte kunnen je heel somber maken. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113. Is er direct gevaar? Bel 112.
Mijn verhaal: hoe ik stopte met gokken
Gokken heeft mijn leven ruim twintig jaar bepaald. Ik ben er enorm veel geld aan kwijtgeraakt, zonder echt te begrijpen waarom ik bleef doorspelen. Het kostte me ook veel relaties.
Ik had een vaste hoek in de speelhal, al sinds mijn veertiende een soort tweede thuis. Ik kon er dagen zitten. Ik vergokte mijn hele salaris en deed daarna alsof er niets aan de hand was, terwijl ik wist dat de rekeningen nog betaald moesten worden.
Elke gokker houdt zichzelf moeiteloos voor de gek. Ik liet mijn pinpas thuis, overtuigd dat ik hem bij verlies niet zou gaan halen. Terwijl ik al jaren had bewezen dat ik geen controle had zodra ik verloor. Er was steeds een stem in mijn hoofd die zei dat het goed zou komen en dat ik het terug zou winnen.
Het keerpunt kwam toen ik financieel en mentaal helemaal op was. Zelfs met al het geld dat ik verdiende, kon ik het gokken niet meer bijbenen. Als trotse man vond ik het moeilijk om hulp te vragen. Ik dacht dat ik het zelf wel kon. Dat bleek niet zo te zijn.
Ik heb het mijn familie verteld. Ik dacht altijd dat niemand begreep hoe ik me voelde, maar het bleek dat iedereen erop zat te wachten dat ik het zelf zou toegeven. Samen zochten we een psycholoog die gespecialiseerd was in gokverslaving.
Ik kwam terecht bij een oudere psycholoog, één op één. Mijn eerste neiging was om weg te lopen: wat wist hij nou van gokken? Toch bleef ik zitten, omdat ik alle hulp kon gebruiken. Hij had zelf nooit gegokt, maar wist precies mijn pijnpunten te vinden. Met elke sessie werd ik sterker en nam de drang af.
Na ongeveer tien sessies nam ik de definitieve beslissing om te stoppen. Ik had geleerd die innerlijke stem te herkennen en te weerstaan. Hij komt nog weleens langs, vooral in zware tijden, zoals bij verlies en rouw. Dan erken ik hem, maar ik ga er niet meer in mee.
Het lastigste was niet het stoppen zelf, maar wat ik met mijn tijd moest. Al mijn “vrienden” zaten in de speelhal. Op aanraden van mijn psycholoog ben ik gaan sporten, eerst twee keer per week. Ik woog toen 130 kilo. In de sportschool vond ik mensen die niet gokten en geen drugs gebruikten. Inmiddels sport ik elke dag. En voor het eerst kon ik op een verjaardag langer dan tien minuten blijven.
Hoe stop je met gokken?
Stoppen met gokken lukt het best als je de toegang tot gokken afsluit, je geld beschermt en tegelijk hulp zoekt voor de drang zelf. Alleen wilskracht is meestal niet genoeg. Deze stappen helpen:
- Geef het toe. Aan jezelf en aan minstens één persoon die je vertrouwt. Zolang je het verbergt, heeft de verslaving vrij spel.
- Sluit jezelf uit via CRUKS. Zie hieronder hoe dat werkt.
- Verwijder gokapps en accounts en blokkeer goksites op je telefoon en computer. Zeg nieuwsbrieven en bonusmails op.
- Geef je geld tijdelijk uit handen. Laat iemand die je vertrouwt meekijken of het beheer overnemen. Houd zelf alleen een klein bedrag voor de dag.
- Ken je triggers. Verveling, stress, salarisdag, alcohol, bepaalde vrienden of plekken. Bedenk vooraf wat je dan doet.
- Vul de leegte. Je houdt ineens veel tijd over. Sport, werk, oude hobby’s en mensen die niet gokken helpen je die te vullen.
- Maak een noodplan voor momenten dat de drang opkomt: wie bel je, waar ga je heen, wat doe je de komende tien minuten.
- Wees mild bij een misstap. Een terugval betekent niet dat alles voor niets was. Leer ervan en pak de draad weer op.
Jezelf uitsluiten via CRUKS
CRUKS is het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen. Je schrijft jezelf in met DigiD op de website van CRUKS, voor minimaal zes maanden. Daarna laten legale online casino’s, speelhallen en casino’s je niet meer spelen. Je kunt je inschrijving niet eerder stoppen, en dat is precies de bedoeling.
Let op: loterijen en illegale goksites vallen er niet onder. CRUKS is dus een stevige stok achter de deur, maar geen vervanging voor hulp. Maak je je zorgen om iemand die het zelf niet wil? Familie kan bij de Kansspelautoriteit een verzoek indienen om diegene in te schrijven.
Speel je vooral via je telefoon of laptop? Lees dan ook waarom online gokken zo snel verslavend is.
Welke hulp is er bij gokverslaving?
Bij gokverslaving kun je terecht bij je huisarts, de verslavingszorg, een psycholoog en zelfhulpgroepen. Behandeling van gokverslaving valt onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Meer daarover lees je in wordt verslavingszorg vergoed?
- Behandeling in de verslavingszorg: vaak cognitieve gedragstherapie, waarin je leert welke gedachten en situaties je naar het gokken trekken en hoe je anders reageert. Individueel of in een groep.
- Loket Kansspel: informatie en anoniem advies voor gokkers en hun naasten, via loketkansspel.nl.
- Zelfhulpgroepen zoals Anonieme Gokkers, waar je ervaringen deelt met mensen die weten hoe het is.
- Schuldhulp via je gemeente als het gokken schulden heeft opgeleverd. Die hulp is er voor iedereen en kost je niets.
Schaam je je over het geld dat weg is, of weet je niet wie je dit kunt vertellen? Bij ons hoef je niets uit te leggen; ik heb er zelf gezeten. Wij zijn geen kliniek, maar samen met interventiespecialist Ilja Reiman kijk ik wat bij jouw situatie past, ook als er schulden zijn. Vraag een gratis gesprek aan en we bellen je terug. Dat eerste gesprek is gratis en vrijblijvend.
Wat kun je doen als iemand anders gokverslaafd is?
Als naaste kun je het gokken niet stoppen, maar je kunt wel je eigen geld beschermen, grenzen stellen en het gesprek aangaan. Leen geen geld uit en los geen schulden af: dat houdt de verslaving in stand.
Kies een rustig moment, benoem wat je ziet zonder te beschuldigen en zeg dat je je zorgen maakt. Mijn eigen ervaring is dat de omgeving vaak al lang weet wat er speelt. Wil iemand echt niet luisteren, dan kan een interventie helpen om het gesprek op gang te brengen.
Veelgestelde vragen
Is gokverslaving een ziekte?
Ja, een gokstoornis is een erkende psychische aandoening. Het gaat om een verslaving die je hersenen verandert, niet om een gebrek aan wilskracht. Daarom is hulp ook geen teken van zwakte.
Wordt behandeling van gokverslaving vergoed?
Ja, behandeling van gokverslaving valt onder de basisverzekering. Je hebt een verwijzing van je huisarts nodig en betaalt eventueel je eigen risico.
Hoe lang duurt een inschrijving bij CRUKS?
Minimaal zes maanden. Je kunt zelf voor een langere periode kiezen. Een lopende inschrijving kun je niet eerder beëindigen.
Kan ik na een gokverslaving ooit weer een gokje wagen?
Voor de meeste mensen met een gokverslaving werkt helemaal stoppen het best. Eén “onschuldig” gokje haalt de oude drang vaak snel terug. Ik blijf zelf altijd op mijn hoede.
Wat als ik toch weer ga gokken?
Dan ben je niet mislukt. Kijk wat de aanleiding was, vertel het aan iemand en pak je plan weer op. Lees ook hoe je omgaat met een terugval.
