Inhoud van dit artikel
Ben je verslaafd aan eten, kijk dan eerst wat eronder zit: vaak is eten een manier om met stress, verdriet of een gebrek aan zelfliefde om te gaan. Leer hoofdhonger van echte honger onderscheiden, eet vullend en rustig, en bouw beweging in. Zo viel ik in twee jaar 50 kilo af.
Ik woog ooit 140 kilo en kon niet stoppen met eten. De hele dag at ik brood, en ’s avonds vulde ik mezelf met koekjes en snoep. Jarenlang dacht ik dat ik een eetverslaving had. Dankzij therapie kwam ik erachter wat er echt aan de hand was.
Kun je echt verslaafd zijn aan eten?
Eten kan voelen als een verslaving: je eet terwijl je geen honger hebt, je verliest de controle en je schaamt je achteraf. Sterk bewerkt eten met veel suiker, vet en zout prikkelt het beloningssysteem in je hersenen, net als andere verslavingen dat doen.
Toch was het label “verslaafd” bij mij ook een excuus. Het is makkelijk om je gedrag af te schuiven op een verslaving, je genen of “zware botten”. Pas toen ik eerlijk keek naar wat ik at en waarom, kon ik iets veranderen.
Belangrijk voor je veiligheid: heb je regelmatig eetbuien waarbij je grote hoeveelheden eet en de controle kwijt bent, braak je na het eten, of ben je extreem aan het lijnen? Dan kan er sprake zijn van een eetstoornis. Ga daarmee naar je huisarts; daar is gerichte behandeling voor. Voel je je zo somber dat je aan zelfdoding denkt? Bel 113 of gratis 0800-0113.
Wat is het verschil tussen hoofdhonger en maaghonger?
Maaghonger is echte honger: je lichaam heeft brandstof nodig, het komt langzaam op en elke normale maaltijd stilt het. Hoofdhonger is trek die uit je hoofd komt: plotseling, gericht op iets lekkers, en vaak aangewakkerd door stress, verveling of emoties.
Toen ik begon met afvallen, had ik vaak al een uur na het avondeten weer “honger”. Dat kon eigenlijk niet: ik had meer dan genoeg gegeten. Mijn coach liet me zien dat mijn brein trucjes met me uithaalde. Dat was hoofdhonger. Daarna leerde hij me het verschil tussen eten om te leven en eten voor plezier of troost.
- Maaghonger: komt geleidelijk, elk eten is goed, gaat weg als je vol zit.
- Hoofdhonger: komt plotseling, je wilt iets specifieks, je eet door terwijl je vol zit en voelt je daarna schuldig.
Hoe viel ik 50 kilo af in twee jaar?
Ik viel 50 kilo af door rustig maar vol te houden: elke dag iets minder eten dan ik verbruikte, andere keuzes in de supermarkt en veel bewegen. Geen wondermiddel, wel een paar vaste gewoonten.
1. Weet hoeveel je lichaam nodig heeft
Je lichaam heeft een bepaalde hoeveelheid energie per dag nodig. Eet je daar steeds een beetje onder, een paar honderd calorieën per dag, dan val je rustig af zonder dat je je ellendig voelt. Een diëtist kan uitrekenen wat voor jou past. Crashdiëten werken niet: je houdt het niet vol en je komt alles weer aan.
2. Geef jezelf de tijd
Afvallen is geen sprint. Heb je veel overgewicht, reken dan op minstens een jaar. Gaat het sneller, mooi meegenomen, maar ga er niet van uit. Onrealistische doelen leiden alleen tot teleurstelling en opgeven.
3. Kies eten dat vult
Sterk bewerkt eten, zoals chips, koek en snoep, is zo gemaakt dat je er makkelijk veel van eet zonder dat je vol zit. Een zak chips is zo op, terwijl je van dezelfde hoeveelheid calorieën aan kip, groente of fruit al lang verzadigd bent. Kies dus voor eten dat je echt vult. Ik eet nu bananen, appels, peren, druiven, vlees en een stukje pure chocolade, zonder aan te komen.
4. Nooit met honger naar de supermarkt
Vroeger ging ik met honger boodschappen doen en kocht ik letterlijk alles. Vaak maakte ik al een pak koekjes open in de winkel, en bij de kassa waren er al een paar op. Toen ik dat patroon doorbrak, zag ik de weegschaal eindelijk zakken. Dat gaf me de kracht om door te zetten.
5. Eet rustig en wacht even
Het duurt ongeveer twintig minuten voordat je hersenen merken dat je vol zit. Eet je snel en gedachteloos, dan mis je dat signaal en eet je veel te veel. Eet dus rustig, en wacht na je bord even voordat je iets nieuws pakt.
6. Geen “cheatdays” voor mij
Voor mij werkten cheatdays niet. Als je ergens verslaafd aan bent, kun je niet zomaar een dag vrij nemen; dan geef je je hersenen precies de verkeerde boodschap. Ik heb taart, pizza en patat een tijd helemaal geschrapt. Niet iedereen hoeft het zo streng te doen, maar wees eerlijk over wat bij jou een terugval in oude patronen uitlokt.
7. Ga bewegen
Je hoeft geen zware gewichten te tillen. Wandelen is een van de beste manieren om af te vallen, en een tweedehands loopband kost niet veel. Heb je lichamelijke klachten, ga dan zwemmen. Ik zwem elke week en word regelmatig ingehaald door vrouwen van tachtig. Vreselijk, en ook best grappig. Zij begrijpen kennelijk beter hoe belangrijk bewegen is.
Meer praktische tips vind je in eetverslaving stoppen: tips om honger te bedwingen.
Waarom eet je te veel? Kijk naar wat eronder zit
Er is bijna altijd een reden waarom iemand zich vastbijt in eten. Bij mij was het een gebrek aan zelfliefde. Ik vond de wereld geen fijne plek en liep steeds tegen problemen aan. Drugs, alcohol en eten waren mijn ontsnapping.
Toen ik in therapie ging om mijn problemen op te lossen in plaats van ze weg te eten, zag ik dat de wereld helemaal niet zo duister was. Ik zie nog steeds de ellende, maar ook de mooie dingen. Een psycholoog kan je helpen uitzoeken waarom jij eet als je geen honger hebt.
Vind jezelf de moeite waard. Neem de tijd om te koken en te bewegen. Dat is geen ijdelheid, het is goed voor jezelf zorgen. Werken aan je mindset helpt daarbij.
Waar vind je hulp als je verslaafd bent aan eten?
Ernstig overgewicht is slecht voor je gezondheid, dus wacht niet te lang. Je huisarts kan je doorverwijzen naar een diëtist, een psycholoog of, bij eetbuien of een eetstoornis, naar gespecialiseerde zorg. Betrouwbare informatie vind je op Thuisarts.nl. Een personal trainer of coach kan je helpen met bewegen.
Gaat het niet alleen om eten, maar ook om alcohol, drugs of gokken? Alle verslavingen werken in de kern hetzelfde: je verliest de controle. Een diëtist of afvalcoach zijn wij niet, en een kliniek ook niet. Maar als eten, drinken en gebruiken bij jou door elkaar lopen, zoals bij mij, dan zoeken we in een gratis gesprek uit welke hulp het eerst nodig is. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen we je terug.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of ik verslaafd ben aan eten?
Signalen zijn: eten zonder honger, niet kunnen stoppen terwijl je vol zit, eten om emoties weg te drukken, stiekem eten en je er daarna schuldig over voelen. Herken je dat, dan is het tijd om er iets mee te doen.
Hoe snel kun je gezond afvallen?
Rustig afvallen, ongeveer een halve kilo per week, houd je het best vol. Bij veel overgewicht ben je daar al snel een jaar of langer mee bezig. Een diëtist kan je helpen een haalbaar plan te maken.
Waarom heb ik altijd trek, ook na het eten?
Vaak is dat hoofdhonger: trek uit gewoonte, stress of verveling. Ook snel eten en veel bewerkte producten spelen mee, omdat je dan het signaal van verzadiging mist.
Wat is een eetbuistoornis?
Bij een eetbuistoornis heb je regelmatig eetbuien waarin je in korte tijd heel veel eet en de controle kwijt bent, zonder dat je daarna braakt of compenseert. Het is een erkende eetstoornis waar behandeling voor is. Bespreek het met je huisarts.
