Inhoud van dit artikel
Relatieproblemen door alcohol of drugs ontstaan omdat de gebruiker sneller ontploft, afspraken niet nakomt en er met zijn hoofd niet bij is. Je lost ze op door alleen nuchter te praten, rustig je zorgen te uiten, samen grenzen af te spreken en weer tijd voor elkaar te maken. Zonder aanpak van het gebruik zelf blijven de problemen meestal terugkomen.
Ik weet hoe dat gaat. Toen ik jarenlang te veel dronk en snoof, had ik de liefste vrouw die ik me kon wensen. Toch kreeg ik het steeds weer voor elkaar om ruzie te maken. Elk woord was me te veel, omdat mijn hoofd het niet aankon. Ik was óf onder invloed, óf aan het bijkomen.
Waarom zorgen alcohol en drugs voor relatieproblemen?
Alcohol en drugs halen de basis onder een relatie weg: vertrouwen, aandacht en een stabiel humeur. Wie veel drinkt of gebruikt, heeft een korter lontje, vergeet afspraken, liegt over het gebruik en is er emotioneel niet bij.
De partner gaat compenseren, controleren en zich zorgen maken. Zo groeien jullie uit elkaar. Bij ons was er door mijn verslaving geen basis meer voor een gezonde relatie. Pas door therapie ben ik veranderd, en dat was hard nodig.
Herkenbare signalen:
- ruzies ontstaan vooral als er gedronken of gebruikt is, of de dag erna;
- er wordt gelogen over hoeveel, waar of met wie (zie ook coke en liegen);
- jullie leven langs elkaar heen;
- geldzorgen door het gebruik;
- de partner voelt zich eenzaam, boos of verantwoordelijk.
Wat kun je doen bij relatieproblemen door alcohol of drugs? 7 tips
Deze zeven tips heb ik zelf geleerd in relatietherapie. Ze werken voor de gebruiker én voor de partner.
1. Praat alleen als jullie allebei nuchter zijn
Begin nooit een serieus gesprek als je partner dronken of onder invloed is. Je dringt dan niet door, en de kans dat het escaleert is groot. Ik weet dat dat moeilijk is als je boos of bang bent.
Wacht tot de volgende dag, als iemand wakker is en gegeten heeft. Dat voorkomt ruzies en gevaarlijke situaties. Een helder hoofd maakt praten veel makkelijker.
2. Praat rustig en zonder verwijten
Als iemand schreeuwt, luistert niemand meer. Vertel vanuit jezelf wat je ziet en voelt: “Ik maak me zorgen om je” werkt beter dan “Jij zuipt alweer”.
Er is altijd een reden waarom iemand zoveel drinkt of gebruikt. Stress, somberheid of oud zeer. Wie voelt dat je oprecht bezorgd bent en niet alleen verwijten maakt, staat eerder open voor een gesprek. Meer hierover lees je in hoe help je iemand die verslaafd is?
3. Zie het als iets van jullie samen
Het is makkelijk om alle schuld bij de ander te leggen, maar in een relatie ligt het zelden bij één kant. Sta open voor wat de ander voelt, ook als je het er niet mee eens bent. Dat iemand iets anders ervaart, maakt het niet minder echt.
Dit betekent niet dat de partner verantwoordelijk is voor het gebruik. De gebruiker blijft zelf verantwoordelijk voor stoppen. Maar herstel van de relatie doe je met z’n tweeën. Loopt het gesprek steeds vast, dan kan een relatietherapeut structuur aanbrengen, zodat jullie allebei aan het woord komen.
4. Spreek duidelijke grenzen af
Bespreek samen wat voor jullie allebei leefbaar is, en houd je daar ook aan. In een relatie moeten beide partners gelukkig kunnen zijn. Het kan niet zo zijn dat één persoon alle offers brengt.
Eerlijk is wel: bij een echte verslaving werkt “alleen in het weekend” vaak niet. Afspraken over minder gebruiken lopen dan steeds weer mis. In dat geval is de enige duurzame grens: hulp zoeken en stoppen. Bij mij speelde ook mee dat ik overspannen was door mijn werk. Ook daar moest ik iets mee.
5. Plan vaste tijd voor elkaar
Veel stellen vergeten om samen nog iets leuks te doen. Werk, kinderen en familie krijgen de overhand. Mijn therapeut gaf mij de opdracht om één keer per maand een hotel te boeken. Gewoon zij en ik.
Ik begon me echt te verheugen op die uitjes. We zagen weer de kanten van elkaar die we ooit zo waardeerden. Geen geld voor een hotel? Maak het thuis gezellig: telefoons weg, een film aan, kinderen een avond bij opa en oma. Het gaat om de aandacht, niet om de plek. Doe het wel zonder alcohol als drinken het probleem is.
6. Eet gezond en beweeg samen
Voor de therapie deden mijn vrouw en ik eigenlijk niets meer samen. Er was geen echte connectie en we aten vaak fastfood. Een van onze opdrachten was samen sporten en samen verantwoordelijkheid nemen voor eten.
Zij kookte doordeweeks, ik regelde iets lekkers in het weekend. Het hoefde geen tiengangenmenu te zijn. Ik had eigenlijk nooit eten voor haar geregeld, en zij waardeerde het enorm. Samen trainen bracht ons dichter bij elkaar en gaf ons allebei meer energie.
7. Laat je bloed checken
Omdat we allebei weinig energie hadden, kregen we het advies om bloedonderzoek te laten doen. Tot onze verbazing hadden we allebei tekorten, onder meer aan vitamine D, en bij mij een hormoontekort. Daar word ik nu door een arts voor behandeld.
Ik had nooit gedacht dat dit meespeelde. Moeheid en een kort lontje maken ruzie makkelijker. Voel je je al lang moe of somber, bespreek het met je huisarts. Soms zit er een lichamelijke oorzaak achter, soms is het een burn-out of depressie.
Wat als je partner niet wil stoppen?
Als je partner niet wil stoppen, kun je hem of haar niet dwingen, maar wel je eigen grenzen bewaken. Zorg goed voor jezelf, praat met iemand die je vertrouwt en zoek steun, bijvoorbeeld bij je huisarts of bij lotgenoten.
- Dek het gebruik niet toe en los de gevolgen niet steeds op.
- Zeg duidelijk wat je wel en niet meer accepteert, en wat je dan doet.
- Blijf contact houden met vrienden en familie, ga niet isoleren.
- Bespreek met een professional of een interventie zinvol is.
Gaat het om cocaïne, lees dan ook een relatie met een cokegebruiker: wat kun je doen? Herken je een patroon van manipulatie en controle, dan helpt dit artikel over een toxic relatie.
Belangrijk voor je veiligheid: wordt het gebruik agressief, word je bedreigd of geslagen, of zijn er kinderen in gevaar? Ga weg uit de situatie en bel bij direct gevaar 112. Voor advies over huiselijk geweld kun je gratis en anoniem bellen met Veilig Thuis: 0800-2000.
Waar vind je hulp bij relatieproblemen door verslaving?
Hulp vind je bij je huisarts, de verslavingszorg, een relatietherapeut en lotgenotengroepen. Vaak is het verstandig om eerst het gebruik aan te pakken en daarna samen aan de relatie te werken. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Relatietherapie wordt meestal niet vergoed; wij betaalden het zelf.
Vroeger leefden mijn vrouw en ik ons eigen leven en dronk ik veel te veel. Nu zijn we weer verliefd en zien we hoe waardevol hulp kan zijn. Natuurlijk is er weleens een discussie, maar die praten we snel uit.
Staat jullie relatie op scherp door drank of drugs? Als partner of als gebruiker kun je met ons praten. Wij zijn geen kliniek en geen relatietherapeut, maar samen met interventiespecialist Ilja Reiman kijk ik welke hulp bij jullie past. Vraag een gratis gesprek aan: we bellen je terug en het verplicht je tot niets.
Veelgestelde vragen
Kan een relatie een verslaving overleven?
Ja, dat kan, maar meestal alleen als de verslaafde partner echt hulp zoekt en stopt. Daarna is er tijd en vaak begeleiding nodig om het vertrouwen te herstellen. Mijn eigen relatie is er sterker uit gekomen.
Ben ik medeverantwoordelijk voor het drinken van mijn partner?
Nee. Je partner is zelf verantwoordelijk voor zijn of haar gebruik. Wel kun je onbewust gedrag in stand houden, bijvoorbeeld door steeds de problemen op te lossen. Goed voor jezelf zorgen is geen verraad.
Helpt relatietherapie als er nog gedronken of gebruikt wordt?
Vaak maar beperkt. Zolang het gebruik doorgaat, blijven dezelfde problemen terugkomen. Daarom is het meestal beter om eerst of tegelijk het gebruik aan te pakken.
Wanneer moet ik weggaan?
Als je je onveilig voelt, als er geweld is of als kinderen eronder lijden, gaat jouw veiligheid voor. Dat besluit hoef je niet alleen te nemen: bespreek het met je huisarts of Veilig Thuis.
