Inhoud van dit artikel
- Mijn kind is verslaafd: hoe weet ik het zeker?
- Waarom doet mijn kind dit?
- Hoe pak je het gesprek met je kind aan?
- Wat moet je wel en niet doen als je kind verslaafd is?
- Wat als je kind geen hulp wil?
- Welke hulp is er voor een verslaafd kind?
- Hoe zorg je als ouder voor jezelf?
- Praat met ons over je kind
- Veelgestelde vragen
Is je kind verslaafd, blijf dan rustig en praat zonder te schreeuwen of te straffen. Geef geen geld, stel duidelijke grenzen en zoek samen professionele hulp, te beginnen bij de huisarts. Wil je kind niet, dan kan een interventie helpen. Zorg intussen ook goed voor jezelf: je hoeft dit niet alleen te dragen.
Ik ben zelf ruim twintig jaar verslaafd geweest aan drugs en drank, en het is me gelukt om te stoppen. Ik weet hoe het voelt aan de kant van je kind. En ik zie hoe zwaar het is voor ouders. Eerst dit: je bent geen slechte ouder.
Mijn kind is verslaafd: hoe weet ik het zeker?
Je weet het vaak niet meteen zeker, maar een combinatie van signalen zegt veel. Denk aan andere vrienden, slechte cijfers of verzuim, geld of spullen die verdwijnen, veel liegen, een ander slaapritme, stemmingswisselingen en geen interesse meer in sport of hobby’s.
Middelen als 3-MMC, cocaïne, GHB en lachgas komen ook onder jongeren voor. Experimenteren gebeurt; het gaat mis als het uit de hand loopt. Hoe je gebruik herkent, lees je in gebruikt mijn kind drugs? Zo kom je erachter. Achtergrond vind je in drugsgebruik onder jongeren in Nederland.
Waarom doet mijn kind dit?
Je kind kiest niet bewust voor een verslaving: verslaving is een ziekte van de hersenen. De delen die gevaar zien en keuzes afwegen, werken niet meer goed. Daardoor ziet je kind vaak echt niet hoe absurd zijn gedrag is geworden.
Dat betekent niet dat je alles goedkeurt. Het betekent wel dat boos worden weinig zin heeft. Kijk naar het gedrag als een symptoom van de ziekte, niet als een aanval op jou. Dan blijft er ruimte voor contact. Lees ook waarom verslaving een ziekte is.
Hoe pak je het gesprek met je kind aan?
Begin rustig, op een moment dat je kind nuchter is, en laat merken dat je niet boos bent maar bezorgd. Schreeuwen, preken en straffen duwen je kind verder weg.
- Zeg wat je ziet en dat je van hem of haar houdt. Bijvoorbeeld: “Ik zie dat het niet goed met je gaat. Iedereen maakt fouten. Ik hou van je en ik ben er voor je.”
- Stop daarna met praten. Geef je kind ruimte om erover na te denken. Wil hij of zij meteen praten? Ga dan het gesprek aan.
- Wacht een paar dagen. Je woorden blijven hangen. Kinderen verwachten vaak niet dat je zo rustig en begripvol reageert. Regelmatig komen ze dan zelf naar je toe.
- Vraag er rustig naar terug. “Heb je nagedacht over wat ik zei?” of “Wat heb je nodig om je beter te voelen?”
- Vertel dat er hulp is. Als er ruimte ontstaat, leg dan uit dat je samen hulp kunt zoeken.
Houd er rekening mee dat iemand onder invloed onvoorspelbaar is, ook je eigen kind. Voer een moeilijk gesprek dus liever niet alleen en niet in een kleine ruimte. Bij dreiging of geweld bel je 112.
Wat moet je wel en niet doen als je kind verslaafd is?
Wees liefdevol naar je kind, maar hard naar de verslaving. Dit overzicht helpt je bij de dagelijkse keuzes.
| Wel doen | Niet doen |
|---|---|
| Rustig praten als je kind nuchter is | Schreeuwen, preken of uitschelden |
| Zeggen dat je van je kind houdt | Je kind zwak of zielig noemen |
| Welkom zijn voor een gesprek of een maaltijd | Geld geven of rekeningen betalen |
| Duidelijke grenzen stellen en je eraan houden | Dreigen met iets wat je toch niet doet |
| Samen hulp zoeken, te beginnen bij de huisarts | Wachten tot het vanzelf overgaat |
| Thuis zelf niet drinken of gebruiken waar je kind bij is | Doen alsof er niets aan de hand is tegenover familie |
Wees niet alleen de leuke, makkelijke ouder
Ik zie vaak dat juist lieve, makkelijke ouders met een verslaafd kind te maken krijgen. Ze willen vooral de beste vriend van hun kind zijn. Een kind dat bijna nooit “nee” hoort, leert niet waar grenzen liggen. Dat is geen verwijt: het is nooit te laat om het om te draaien. Het geeft in het begin weerstand, maar het is nodig.
Stop met geld geven
Veel ouders geven hun verslaafde kind geld om afkickverschijnselen of criminaliteit te voorkomen. Begrijpelijk, maar zo houd je de verslaving in stand. Een verslaafd kind bedenkt elke smoes om aan geld te komen: boodschappen, medicijnen, een rekening, de kleinkinderen. Betaal je de rekeningen, dan gaat het eigen geld naar drugs.
Zeg liever: “Je bent altijd welkom om te praten of te eten. Geld geef ik niet meer.” Een complete financiële stop is vaak nodig voordat er echt iets verandert. En onthoud: jij bent niet verantwoordelijk voor het gebruik van je kind.
Wees zelf een voorbeeld
Je kind heeft een stabiel voorbeeld nodig. Zorg dat er thuis niet om je kind heen gedronken, geblowd of gebruikt wordt. Worstel je zelf met een gewoonte? Zoek er dan ook hulp voor. Zo laat je zien dat hulp vragen geen zwakte is.
Wat als je kind geen hulp wil?
Wil je kind geen hulp, overweeg dan een interventie: een goed voorbereid gesprek met jou, je familie en een interventiespecialist. Iemand die zelf verslaafd is geweest en uitlegt hoe verslaving werkt, opent soms een deur die voor ouders dicht blijft. Hoe dat werkt, lees je in interventie: doel en stappen.
Werkt ook dat niet, en wordt het thuis onveilig door diefstal, dreiging of geweld? Dan is afstand nemen soms de enige optie. Je deur blijft dicht voor het gedrag, maar open voor je kind zodra het hulp wil. Dan help je het naar een behandeling.
Dat is de moeilijkste keuze die een ouder kan maken. Ik heb vaak gezien dat jongeren pas wakker worden als ze voelen wat hun keuzes kosten, en dat wie nog alles heeft, de verslaving makkelijker wegwuift. Maar loslaten is geen afwijzen. Blijf laten merken dat je van je kind houdt en dat er een weg terug is. Hoe je die balans vindt, lees je in verslaafde zoon loslaten: wanneer wel en wanneer niet.
Belangrijk voor je veiligheid: verslaving en somberheid gaan vaak samen. Praat je kind over de dood, of denk jij zelf aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113. Is je kind onwel na gebruik of is er acuut gevaar? Bel 112. Is er thuis sprake van dreiging of geweld? Bel Veilig Thuis voor advies, gratis en dag en nacht: 0800-2000. Gebruikt je kind GHB, benzo’s, opiaten of veel alcohol, laat het dan nooit plotseling op eigen houtje stoppen: afbouwen hoort onder begeleiding van een arts.
Welke hulp is er voor een verslaafd kind?
De huisarts is bijna altijd de eerste stap: die kan doorverwijzen naar verslavingszorg voor jongeren, een behandeling zonder opname of, als het nodig is, een kliniek. Voor kinderen onder de 18 valt die hulp onder de jeugdhulp van je gemeente; je komt er via de huisarts of het wijk- of jeugdteam van de gemeente. Voor volwassenen valt professionele verslavingszorg meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van de huisarts (let op het eigen risico).
Betrouwbare informatie voor ouders vind je bij Jellinek. Heb geduld: herstel gaat niet in een rechte lijn. Er komen goede en slechte dagen, en een terugval betekent niet dat alles voor niets was.
Hoe zorg je als ouder voor jezelf?
Je zorgt voor jezelf door je eigen rust, gezondheid en contacten te bewaken en zelf steun te zoeken. Een verslaafd kind kan je hele leven opslokken. Als jij instort, heeft je kind daar ook niets aan.
- Praat met andere ouders in dezelfde situatie, bijvoorbeeld in een oudergroep van een verslavingszorginstelling.
- Ga naar je eigen huisarts als je slecht slaapt, piekert of somber wordt.
- Overleg met je partner of de andere ouder, zodat jullie dezelfde lijn aanhouden.
- Vergeet je andere kinderen niet: ook zij hebben aandacht nodig.
- Plan dingen die jou energie geven, ook als het voelt alsof dat niet mag.
Praat met ons over je kind
Mijn hart breekt als ik zie hoe verloren sommige jongeren zich voelen, en ik weet hoe zwaar het voor jou als ouder is. Toch geloof ik dat ieder kind een weg terug kan vinden, hoe erg het nu ook lijkt. Laten we niet blijven hangen in wat er gebeurd is, maar kijken naar wat nu nodig is.
Samen met interventiespecialist Ilja Reiman denk ik met je mee: wat kun je zelf doen, en welke hulp past bij jouw kind? Huisarts, jeugd- of verslavingszorg, een kliniek of een interventie. Wij zijn geen kliniek en geen behandelaar; we helpen je als ouder de juiste weg te vinden. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen we je terug. Dat eerste gesprek is vrijblijvend, en je kind hoeft er nog niets van te weten.
Gaat het om een partner of vriend? Lees dan hoe je een verslaafde helpt.
Veelgestelde vragen
Mijn zoon is verslaafd aan drugs: wat doe ik eerst?
Blijf rustig en zoek een moment waarop hij nuchter is. Zeg dat je je zorgen maakt en van hem houdt, en stop met geld geven. Maak daarna een afspraak bij de huisarts of vraag advies aan iemand die ervaring heeft met verslaving.
Is het mijn schuld dat mijn kind verslaafd is?
Nee. Verslaving ontstaat door een mix van aanleg, omgeving en omstandigheden. Je kunt wel helpen het tij te keren, bijvoorbeeld door grenzen te stellen en hulp te zoeken. Schuldgevoel helpt jou en je kind niet verder.
Mag ik mijn verslaafde kind het huis uit zetten?
Bij een volwassen kind dat steelt, dreigt of geweld gebruikt, mag je voor je eigen veiligheid kiezen. Bij een minderjarig kind heb je een zorgplicht; schakel dan de huisarts of de jeugdhulp van je gemeente in, of vraag advies bij Veilig Thuis (0800-2000). Houd altijd een deur open voor als je kind hulp wil.
Kan een verslaafd kind herstellen?
Ja. Veel mensen herstellen van een verslaving en bouwen een gezond leven op, ook na jaren gebruik. Het gaat vaak met vallen en opstaan. Jouw steun en liefde maken daarbij echt verschil.
