Inhoud van dit artikel
Ja, zopiclon (merknaam Imovane) is verslavend. Bij dagelijks gebruik kun je binnen enkele weken lichamelijk en geestelijk afhankelijk raken. Je went eraan, je hebt meer nodig en zonder slaap je slechter dan eerst. Daarom is het bedoeld voor kort gebruik. Stoppen doe je door af te bouwen met je arts, niet in één keer.
Ik heb zopiclon zelf jarenlang geslikt, vaak in combinatie met drugs. Hieronder lees je wat het doet, wat ik ervan heb gemerkt en hoe je ervan afkomt.
Belangrijk voor je veiligheid: gebruik je zopiclon al langer dan een week achter elkaar? Stop dan nooit plotseling. Abrupt stoppen kan zware ontwenning geven, met angst, onrust en soms epileptische aanvallen. Bouw af onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts. Combineer zopiclon niet met alcohol, GHB, opiaten of andere slaapmiddelen: dat kan je ademhaling stilleggen. Bij acuut gevaar bel je 112.
Wat is zopiclon?
Zopiclon is een voorgeschreven slaapmiddel tegen slapeloosheid. Het hoort bij de zogenaamde Z-drugs, samen met zolpidem. Chemisch zijn het geen benzodiazepinen, maar ze werken in je hersenen op bijna dezelfde manier: ze remmen je zenuwstelsel af, waardoor je ontspant en sneller in slaap valt.
Lang werd gedacht dat Z-drugs minder verslavend waren dan benzo’s. In de praktijk brengen ze vergelijkbare risico’s mee. Daarom schrijven artsen het in principe alleen voor korte tijd voor. Een overzicht van andere middelen vind je bij slaappillen die verslavend zijn.
Wat zijn de effecten van zopiclon?
Zopiclon maakt je rustig en slaperig, meestal binnen een uur na inname. Het werkt vooral bij inslapen. Bij sommige mensen vermindert het ook angst.
Veelvoorkomende bijwerkingen zijn:
- sufheid de volgende dag;
- concentratieproblemen en traag reageren;
- slechtere coördinatie, wankel lopen;
- een bittere of metaalachtige smaak en een droge mond.
Onderschat die sufheid niet. Je rijdt er slechter door en de kans op vallen neemt toe, zeker bij ouderen.
Wat zijn de 7 risico’s van zopiclon?
De grootste risico’s van zopiclon zijn verslaving, ontwenning, gewenning, slechtere slaap, geheugenverlies, geestelijke afhankelijkheid en gevaarlijke combinaties met andere middelen.
1. Verslaving
Bij langer gebruik raken veel mensen lichamelijk en geestelijk afhankelijk. Ik heb het vroeger ook gebruikt, en het duurde weken voordat mijn lichaam eraan was ontwend.
2. Ontwenningsverschijnselen
Stop je abrupt, dan kun je last krijgen van angst, onrust, prikkelbaarheid en juist extra slecht slapen. In sommige gevallen ontstaan epileptische aanvallen. Lees ook hoe je ontwenningsverschijnselen kunt verminderen.
3. Gewenning (tolerantie)
Bij regelmatig gebruik werkt hetzelfde beetje steeds minder. Je neemt meer, en daarmee groeit het risico. Ik begon met een klein stukje per dag, en dat werd al snel een hele pil. Half wazig liep ik door mijn huis. Voor mij voelde het als harddrugs.
4. Slechtere slaapkwaliteit
Je valt sneller in slaap, maar de natuurlijke opbouw van je slaap raakt verstoord. Je slaapt dus minder herstellend. Ik werd altijd wazig wakker, nooit uitgerust, en was vaak duizelig.
5. Geheugenverlies
Mensen herinneren zich soms niet wat er vlak na het innemen gebeurde. Bij mij ging dat ver. Mijn dochter kwam weleens aan mijn bed en we praatten, maar de volgende dag wist ik niet eens meer dat ze er was geweest. Je praat wel, maar je bent er niet bij.
6. Geestelijke afhankelijkheid
Na een paar weken geloof je dat je zonder pil niet meer kunt slapen. Dat zat bij mij ook in mijn hoofd. Voor ik het wist, nam ik elke avond een slaappil. Inmiddels slaap ik al lang zonder.
7. Gevaarlijke combinaties
Zopiclon met alcohol, GHB, opiaten, benzo’s of andere drugs kan je ademhaling ernstig remmen. Toen ik nog gebruikte, combineerde ik het altijd. Ik had vaak het gevoel dat ik te weinig lucht kreeg, met hartkloppingen erbij. Ik dacht dat het door de drugs kwam. Achteraf weet ik hoeveel gevaar ik liep.
Hoe weet je of je verslaafd bent aan zopiclon?
Je bent waarschijnlijk afhankelijk als je zonder zopiclon niet meer durft te gaan slapen, of als stoppen telkens mislukt. Andere signalen:
- je gebruikt het al langer dan een paar weken, elke nacht;
- je neemt meer dan voorgeschreven, of haalt het buiten de arts om;
- je wordt onrustig als je strip bijna op is;
- je combineert het met alcohol of andere middelen om het effect te versterken.
Hoe kick je af van zopiclon?
Je kickt af van zopiclon door samen met je huisarts langzaam af te bouwen en tegelijk weer te leren slapen zonder pil. Dat kost meestal een paar weken tot maanden, maar het lukt.
1. Overleg met je huisarts
Je arts maakt een afbouwschema dat bij jou past. Ik ben destijds in één keer gestopt, en dat raad ik niemand aan. De eerste nachten smeekte ik om een beetje slaap. Mijn hoofd draaide overuren. Met begeleiding had dat een stuk rustiger gekund.
2. Bouw geleidelijk af
Langzaam minderen geeft je lichaam de tijd om zich aan te passen. De ontwenning is dan minder heftig. Gaat een stap te snel, dan mag je met je arts het tempo aanpassen.
3. Leer opnieuw slapen
Slaaptherapie helpt om de geestelijke afhankelijkheid te doorbreken. Vaak is dat een vorm van cognitieve gedragstherapie gericht op slaap, via je huisarts of praktijkondersteuner. Bij mij ging het pas beter toen ik leerde hoe je slaap kunt bevorderen met oefeningen. Dat kostte een paar weken, maar sindsdien slaap ik zonder medicijnen minstens 7 uur per nacht.
4. Pas je leefstijl aan
- Vaste tijden om naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend.
- Geen cafeïne na de middag en geen alcohol als slaapmutsje.
- Overdag bewegen en buiten zijn.
- Ontspanning voor het slapen: ademhalingsoefeningen, rustige muziek, geen schermen.
Praktische slaapadviezen vind je ook op Thuisarts.nl.
5. Zoek steun
Praten met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt, helpt. Gebruik je naast zopiclon ook alcohol of drugs, dan is verslavingszorg vaak de beste plek. Dat valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
Lig je wakker van het idee om zonder pil te moeten slapen? Ik ken dat. Wij zijn geen kliniek, maar samen met interventiespecialist Ilja Reiman zoek ik met je uit wie je het beste kan helpen bij het afbouwen. Vraag een gratis gesprek aan; het is vrijblijvend en we bellen je zelf terug.
Veelgestelde vragen
Hoe snel raak je verslaafd aan zopiclon?
Bij dagelijks gebruik kan dat al binnen enkele weken. Daarom is zopiclon bedoeld voor kort gebruik. Merk je dat je niet meer zonder kunt, bespreek het dan met je huisarts.
Is zopiclon een benzodiazepine?
Chemisch niet; het is een Z-drug. Maar het werkt op dezelfde plek in je hersenen en heeft vergelijkbare risico’s. Meer over die groep lees je in wat zijn benzo’s.
Wat is het verschil tussen zopiclon en zolpidem?
Beide zijn Z-drugs tegen slapeloosheid en beide kunnen verslavend zijn. Lees ook waarom zolpidem verslavend en gevaarlijk is.
Mag je zopiclon combineren met alcohol?
Nee. Alcohol versterkt de dempende werking en kan je ademhaling remmen. Ook de kans op vallen en black-outs neemt sterk toe.
Hoe lang duurt afkicken van zopiclon?
Dat verschilt per persoon en hangt af van hoe lang en hoeveel je hebt gebruikt. Reken op enkele weken tot maanden afbouwen. Je slaap heeft daarna vaak nog even nodig om helemaal te herstellen.
