Inhoud van dit artikel
- Wat is ADHD en hoe herken je het?
- Waarom raken mensen met ADHD vaker verslaafd?
- Wat doet de crash na drank of drugs met een ADHD-brein?
- Is het gevaarlijk om ADHD-medicatie te combineren met drank of drugs?
- Wat helpt als je ADHD hebt en wilt stoppen?
- Helpt ADHD-medicatie bij stoppen met drank of drugs?
- Waar vind je hulp bij ADHD en verslaving?
- Veelgestelde vragen
ADHD en drank of drugs gaan slecht samen, omdat het middel eerst de rust geeft waar je hoofd naar verlangt. Juist daardoor raken mensen met ADHD vaker en sneller verslaafd. De crash erna maakt je onrustiger, somberder en impulsiever, waardoor je weer grijpt naar hetzelfde middel. Zo ontstaat een vicieuze cirkel.
Ik weet waar ik het over heb. Ruim twintig jaar bepaalden drank, drugs en mijn ADHD mijn leven. Sinds ik heb geleerd hoe ik nuchter gelukkig kan zijn mét mijn ADHD, is mijn leven compleet veranderd.
Wat is ADHD en hoe herken je het?
ADHD is een aandoening in de ontwikkeling van de hersenen die invloed heeft op aandacht, impulsiviteit en energie. Het is meer dan “druk zijn”. Je herkent het niet aan één ding, maar aan een patroon dat al vanaf je jeugd aanwezig is:
- moeite om je aandacht lang vast te houden;
- snel afgeleid door geluiden, gedachten of prikkels;
- vergeetachtig in dagelijkse dingen, zoals afspraken en spullen;
- impulsief reageren zonder eerst na te denken;
- een onrustig gevoel, altijd in beweging willen zijn;
- taken uitstellen of niet afmaken, ondanks goede bedoelingen;
- moeite met plannen en organiseren;
- sterke stemmingswisselingen of snel geprikkeld zijn.
ADHD is niet goed of slecht. Veel mensen met ADHD zijn creatief en energiek. De kunst is om die energie te sturen. Een diagnose krijg je alleen via een psycholoog of psychiater, meestal na een verwijzing van je huisarts. Meer informatie vind je op Thuisarts.nl.
Waarom raken mensen met ADHD vaker verslaafd?
Mensen met ADHD raken vaker verslaafd, omdat drank en drugs tijdelijk de onrust in hun hoofd dempen. Ook impulsiviteit en het zoeken naar prikkels spelen mee. Je denkt minder na over de gevolgen en zoekt sneller naar iets wat een kick of juist rust geeft.
Met ADHD voelt het vaak alsof je een stap achterloopt. Je gedachten schieten alle kanten op en echte rust lijkt er nooit te zijn. Veel mensen met ADHD kennen ook flinke pieken en dalen in hun stemming. Een middel dat dat even stilzet, voelt als een verademing. En daar begint het probleem.
Bij mij ging het zo. Toen ik jong was, was één keer per week ontsnappen nog genoeg. Maar hoe ouder ik werd, hoe vaker ik wilde vluchten voor mijn eigen gedachten. Uiteindelijk het liefst elke dag. Die gedachten waren soms simpelweg te donker voor mijn eigenlijk vrolijke persoonlijkheid. Meer over hoe dit proces werkt, lees je in hoe ontstaat een verslaving?
Wat doet de crash na drank of drugs met een ADHD-brein?
De crash na een avond drank of drugs maakt je ADHD-klachten erger: je bent onrustiger, vergeetachtiger, prikkelbaarder en somberder. Je slaapt slechter, waardoor je hoofd nog minder tot rust komt.
Als ik naar mezelf kijk, en naar andere ADHD’ers om me heen, duurde het vaak drie tot vier dagen voordat alles weer “normaal” voelde. Begin je dan op vrijdag opnieuw, dan zit je vast. Je bent eigenlijk nooit meer helemaal jezelf.
Die dalen kunnen heel diep zijn. Voel je je zo somber dat je het leven niet meer ziet zitten? Je bent niet de enige, en er is een uitweg. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113. Lees ook hoe je de donkerste momenten doorkomt.
Is het gevaarlijk om ADHD-medicatie te combineren met drank of drugs?
Ja, ADHD-medicatie combineren met drank of drugs is riskant. Stimulerende middelen zoals methylfenidaat of dexamfetamine belasten samen met coke, speed of XTC je hart en bloeddruk extra. Alcohol kan de werking van je medicatie onvoorspelbaar maken. Bespreek je gebruik daarom altijd eerlijk met je arts.
Je kunt ook afhankelijk raken van ADHD-medicatie zelf, zeker als je meer neemt dan voorgeschreven. Lees meer in Ritalin-verslaving en dexamfetamine-verslaving.
Ook slaappillen zijn een valkuil. Veel mensen met ADHD slapen slecht, zeker als ze gebruiken. Slaappillen samen met alcohol of drugs kunnen je ademhaling onderdrukken en zijn dan levensgevaarlijk. Bovendien raak je er snel aan verslaafd.
Belangrijk voor je veiligheid: gebruik je dagelijks alcohol, slaappillen, benzo’s of GHB? Stop dan niet plotseling, maar bouw af onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts. Combineer deze middelen niet met elkaar of met opiaten: dat kan je ademhaling stilleggen. Bij acuut gevaar bel je 112.
Wat helpt als je ADHD hebt en wilt stoppen?
Wat helpt, is rust in je hoofd zonder de uitvlucht van drank of drugs. Dat lukt het best met structuur in je dag, goede professionele hulp en mensen om je heen. Ik ben geen arts, maar wel ervaringsdeskundige. Dit zijn de vijf dingen die mij geholpen hebben.
1. Beweeg en train
Als je traint, verdwijnt de spanning uit je lichaam. Voor een ADHD-brein is beweging een van de beste manieren om onrust kwijt te raken. Een sterk lichaam is een goede basis; je hoofd volgt vaak vanzelf.
2. Eet gezond en regelmatig
Niemand functioneert goed op fastfood. Regelmatig en gezond eten geeft je energie om te trainen en een helderder hoofd. Met ADHD vergeet je soms gewoon te eten; plan je maaltijden daarom in.
3. Zoek echte verbinding
Verslaving en ADHD samen gaan vaak mis op sociaal vlak. Je snauwt sneller, trekt je terug of zoekt alleen nog mensen op die ook gebruiken. Zoek bewust contact met mensen die je goed doen. Lees ook over jezelf isoleren door drank of drugs.
4. Ga op tijd naar bed
Het brein van iemand met ADHD staat bijna altijd “aan”. Daarom is genoeg slaap zo belangrijk, ongeveer zeven tot negen uur per nacht. Mij helpt een vast ritme, bijvoorbeeld van 23.00 tot 7.00 uur.
5. Sta op tijd op
Blijven liggen is funest voor je stemming. Laat je gordijnen open en sta op met het daglicht. De eerste week is lastig, maar als je volhoudt, wordt ook op tijd naar bed gaan steeds makkelijker. Meer over volhouden lees je in discipline is de sleutel tegen verslaving.
Helpt ADHD-medicatie bij stoppen met drank of drugs?
ADHD-medicatie kan helpen, maar is volgens mij nooit het hele antwoord. Een vast ritme, rust en regelmaat zijn minstens zo belangrijk. Ook als je medicatie gebruikt, blijft gezond leven nodig.
Bespreek alles over medicatie met je arts: starten, veranderen of stoppen. Het beste werkt een behandeling waarin ADHD en verslaving samen worden aangepakt. Behandel je alleen de verslaving, dan blijft de onrust die eronder ligt. Behandel je alleen de ADHD, dan blijft het gebruik.
Waar vind je hulp bij ADHD en verslaving?
Begin bij je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar verslavingszorg die ook ervaring heeft met ADHD. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
Herken je die vrijdag-tot-woensdag-cirkel? Dan weet je ook hoe moeilijk het is om daar zelf uit te stappen. Wij zijn geen kliniek, maar we zoeken met je naar hulp die verslaving én ADHD serieus neemt. Vraag een gratis gesprek aan en we bellen je terug. Met ADHD is een mooi, nuchter leven echt mogelijk.
Veelgestelde vragen
Waarom geeft blowen of drinken mij rust als ik ADHD heb?
Alcohol en cannabis dempen je hersenen, waardoor de onrust tijdelijk minder wordt. Maar het effect is kort, en daarna komt de onrust vaak harder terug. Daardoor ga je steeds meer gebruiken om hetzelfde gevoel te krijgen.
Kan ik ADHD-medicatie krijgen als ik verslaafd ben?
Dat kan, maar een arts kijkt dan extra zorgvuldig naar welk middel past en hoe het wordt gebruikt. Wees eerlijk over je gebruik. Dat is nodig voor een veilige behandeling.
Is coke of speed een soort ADHD-medicatie?
Nee. Sommige mensen met ADHD merken dat ze zich op coke of speed beter kunnen concentreren, maar die middelen zijn onbetrouwbaar van samenstelling, zeer verslavend en zwaar voor je hart. Ze maken je ADHD op de lange termijn erger, niet beter.
Gaat ADHD weg als je stopt met drinken of drugs?
Nee, ADHD blijft. Maar veel klachten worden wel minder heftig als je nuchter bent, goed slaapt en structuur hebt. Pas dan zie je goed wat bij je ADHD hoort en wat bij het gebruik.
