Inhoud van dit artikel
Je bent verslaafd aan drugs wanneer je niet meer zonder kunt, stoppen of minderen steeds mislukt en je dagelijks leven eronder lijdt. Denk aan je werk, je gezondheid, je geld en je relaties. Het gaat dus niet om hoe vaak of hoeveel je gebruikt, maar om de grip die het middel op je heeft.
Ik ben ruim twintig jaar verslaafd geweest. Toen ik volop gebruikte, zocht ik precies dit op. Stiekem hoopte ik te lezen dat het bij mij wel meeviel. Daarom ben ik hier eerlijk tegen je.
Wat is het verschil tussen gebruiken en verslaafd zijn?
Het verschil is controle: wie gebruikt maar niet verslaafd is, kan het laten wanneer hij wil, zonder dat het moeite kost. Bij een verslaving bepaalt het middel steeds meer wat je doet, ook als je dat zelf niet wilt.
Verslaving heeft een lichamelijke en een psychische kant. Lichamelijk merk je dat je meer nodig hebt voor hetzelfde effect en dat je je beroerd voelt zonder. Psychisch merk je dat je gedachten er steeds om draaien. Meer uitleg vind je in wat verslaving is: fysieke en psychische afhankelijkheid.
Eerlijk is eerlijk: iemand die zelden drugs gebruikt, googelt deze vraag meestal niet. Dat je hier bent, zegt al iets. Dat is geen oordeel, het is een begin.
Wat zijn de 5 signalen van een drugsverslaving?
De vijf signalen die ik bij mezelf en bij anderen steeds terugzie, zijn: stoppen lukt niet, je bent vaak ziek of moe, werk of school loopt mis, je vrienden gebruiken allemaal en je hebt geldproblemen. Herken je er twee of meer, neem het dan serieus.
1. Je hebt geprobeerd te stoppen, maar het lukte niet
“Ik kan stoppen wanneer ik wil.” Dat heb ik zelf ontelbare keren gezegd. Het lukte me ook vaak om een paar weken te stoppen met cocaïne. Maar steeds viel ik terug in mijn oude patroon, omdat ik de feestjes en het wilde leven miste.
Het gekke is dat ik op het hoogtepunt van mijn verslaving niet eens meer buitenkwam. Dat zie je vaak: verslaving eindigt niet op het feest, maar in isolement thuis. Kun jij maandenlang stoppen zonder dat het je moeite kost, dan ben je waarschijnlijk niet verslaafd. Lukt dat niet, dan wel.
2. Je bent vaak ziek of moe
Wie regelmatig drugs gebruikt, ligt veel in bed. Je lichaam is constant aan het herstellen. Ik lag in die tijd een groot deel van de dag op bed of op de bank. Alleen in de club of bij mijn vrienden was ik het mannetje. Ik sliep pas in de ochtend en werd rond etenstijd wakker.
Ik combineerde ook alles met elkaar: drinken, snuiven en slaappillen. Dat is levensgevaarlijk. Diep vanbinnen wist ik dat het mis kon gaan. Dat ik het heb overleefd, voelt nog steeds als een wonder. Ik zie oude vrienden die ziek zijn of er niet meer zijn.
Belangrijk voor je veiligheid: combineer geen drugs met elkaar, en zeker niet met alcohol, GHB, slaappillen of opiaten. Dat kan je hart of ademhaling stilleggen. Bij acuut gevaar bel je 112. Drugs breken ook je geest af. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
3. Werken of school wordt steeds zwaarder
Bij een verslaving meld je je steeds vaker ziek. Ben je jong, dan sla je school over. Zelf vind je dat normaal, maar je omgeving merkt het allang. Niemand is wekelijks een of meer dagen ziek zonder reden, en je collega’s en leidinggevende zijn niet dom.
Ik had destijds “geluk”: ik verdiende mijn geld online en hoefde nergens heen. Daardoor kon ik jarenlang doorgaan. Ben jij afhankelijk van een baan, dan loop je het risico die te verliezen. En een nieuwe baan vinden terwijl je verslaafd bent, is erg moeilijk.
4. Je vrienden gebruiken ook
Je bent met wie je omgaat. Gebruiken je vrienden veel, dan is de kans groot dat jij dat ook doet. In zo’n groep is het makkelijk om naar een ander te wijzen: “Wat is die afgegleden.” Maar wat zegt het over jou dat je daar zit?
Mensen met een verslaving zoeken elkaar op. Niet omdat ze elkaar zo geweldig vinden, maar omdat niemand dan geconfronteerd wordt met zijn eigen gedrag. Wie niet gebruikt, blijft niet tot de middag op een afterparty. Voel jij je daar thuis, dan weet je eigenlijk al hoe het zit.
5. Je hebt geldproblemen
Gaat je geld naar drugs in plaats van naar huur, energie, zorgverzekering of telefoon, dan is er iets goed mis. Dat zijn je basisbehoeften. Als drugs daar voorrang op krijgen, heeft het middel het stuur overgenomen.
Toen ik besloot te stoppen, had ik een enorme schuld, vooral bij de Belastingdienst en mijn zorgverzekeraar. Ik vertel dit niet om je de les te lezen. Ik heb in jouw schoenen gestaan. Dankzij de hulp in mijn traject werden mijn schulden gesaneerd en kreeg ik na een paar jaar een schone lei. Toen ik nog gebruikte, had ik daar nooit van durven dromen.
Hoe test je zelf of je verslaafd bent?
Je test het het eerlijkst door jezelf een paar vragen te stellen en de antwoorden op te schrijven. Wees streng: het gaat erom wat je doet, niet wat je van plan bent.
- Gebruik je meer of vaker dan je van plan was?
- Heb je geprobeerd te minderen of te stoppen, zonder dat het lukte?
- Denk je er vaak aan, of plan je je dag eromheen?
- Laat je werk, school, gezin of rekeningen liggen?
- Ga je door, terwijl je merkt dat het je schaadt?
- Verberg je je gebruik voor mensen die belangrijk voor je zijn?
Zeg je op twee of meer vragen “ja”, praat er dan met iemand over. Een uitgebreidere zelftest vind je in wanneer ben je verslaafd: simpele test met 5 vragen. Wil je weten hoe je een verslaving bij een ander herkent, lees dan hoe herken ik een verslaving.
Ik herken de signalen: wat nu?
Herken je de signalen, dan is de belangrijkste stap toegeven dat je verslaafd bent en hulp vragen. Daar hoef je je niet voor te schamen. Zolang je het niet inziet, kan niemand je helpen. Zodra je het wel inziet, kan er veel.
Begin bij je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Bij Jellinek kun je ook anoniem informatie en advies krijgen. Praktische stappen lees je in stoppen met drugs: hoe doe je dat?
Herken je twee of meer signalen en weet je niet wat je ermee moet? Vertel het ons. Wij oordelen niet, want ik heb zelf aan die kant gestaan. Wij zijn geen kliniek; samen met interventiespecialist Ilja Reiman kijk ik welke stap bij je past: huisarts, verslavingszorg, een kliniek of een interventie. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen wij je terug.
Hoe het mij verging, lees je in mijn verhaal over stoppen met drugs.
Veelgestelde vragen
Kun je verslaafd zijn als je alleen in het weekend gebruikt?
Ja. Het gaat niet om hoe vaak, maar om controle. Kun je een weekend niet zonder, ben je de dagen erna gesloopt of draait je week om het weekend heen, dan is er sprake van een probleem.
Hoe snel raak je verslaafd aan drugs?
Dat verschilt per middel en per persoon. Bij sommige middelen gaat het snel, bij andere sluipt het er over maanden of jaren in. Erfelijkheid, stress en je omgeving spelen ook mee.
Kan ik zelf stoppen als ik verslaafd ben?
Sommige mensen lukt het, de meesten hebben hulp nodig. Bij GHB, benzo’s, opiaten of zware alcoholafhankelijkheid is zelf abrupt stoppen gevaarlijk. Overleg altijd eerst met je huisarts.
Wat als mijn omgeving zegt dat ik verslaafd ben, maar ik twijfel?
Neem het serieus. Ik vond mijn familie destijds bemoeials, maar achteraf hadden ze gelijk. Mensen om je heen zien vaak eerder dan jij dat er iets verandert.
