Inhoud van dit artikel
Afkicken van alcohol doe je het veiligst met je huisarts of een verslavingsarts erbij. Drink je lang en veel, stop dan nooit in één keer op eigen houtje: je lichaam kan heftig reageren, tot insulten en een delier aan toe. De ergste klachten zitten meestal in de eerste drie dagen en nemen daarna af.
Ik heb het zelf doorgemaakt. Het waren geen fijne dagen, maar elke dag blijven drinken vond ik zwaarder dan die ene week afkicken. Binnen een paar dagen voelde ik me al een stuk beter.
Belangrijk voor je veiligheid: drink je al langere tijd dagelijks of veel, stop dan nooit plotseling zonder arts. Afbouwen gebeurt onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts. Bij zware afhankelijkheid kun je epileptische aanvallen (insulten) of een delirium tremens krijgen, en dat kan levensgevaarlijk zijn. Combineer alcohol niet met slaap- of kalmeringsmiddelen, GHB of opiaten: dat remt je ademhaling. Raak je verward, ga je hallucineren of krijg je een aanval? Bel direct 112.
Wat betekent afkicken van alcohol?
Afkicken van alcohol is de periode waarin je lichaam went aan een leven zonder drank, nadat je lange tijd regelmatig hebt gedronken. Je hoort er ook de woorden alcoholontwenning of alcohol detox voor.
Alcohol remt je zenuwstelsel af. Drink je lang en veel, dan past je lichaam zich daarop aan. Valt de alcohol ineens weg, dan slaat je zenuwstelsel op hol. Dat geeft de bekende afkickverschijnselen van alcohol, van trillen en zweten tot onrust en slapeloosheid. Hoe zwaar het wordt, hangt af van hoe lang en hoeveel je dronk en hoe gezond je verder bent.
Wat is de veiligste manier om af te kicken van alcohol?
De veiligste manier is afkicken met medisch toezicht: thuis met begeleiding van je huisarts of verslavingszorg, of bij zware afhankelijkheid tijdens een opname. Een arts kan medicijnen voorschrijven die de klachten dempen en de kans op ernstige complicaties verkleinen.
Afkicken met opname (klinische detox)
Bij een klinische detox word je een aantal dagen opgenomen in een ziekenhuis of verslavingskliniek. Artsen en verpleging houden je hartslag, bloeddruk en klachten in de gaten en kunnen meteen ingrijpen. Dit is de juiste keuze als je heel veel drinkt, eerder zware ontwenning had of ook andere middelen gebruikt. Lees meer over een afkickkliniek voor alcohol.
Afkicken thuis met begeleiding (poliklinische detox)
Bij minder zware afhankelijkheid kan een ambulante behandeling een goede optie zijn. Je blijft thuis wonen en krijgt regelmatig medische controle en gesprekken.
Zelf heb ik het zo gedaan. Ik had mijn bedrijven en mijn dochter, en weken in een kliniek zitten was voor mij geen optie. Voor mij was die begeleiding de stok achter de deur die ik nodig had. Ik had geen zin om gesprekken te voeren en ondertussen door te drinken. Het moest stoppen.
Waarom niet zomaar cold turkey?
Van de ene op de andere dag stoppen kan goed gaan als je weinig dronk, maar bij zware afhankelijkheid is het riskant. Juist dan is de kans op insulten en een delier het grootst. Twijfel je of dat voor jou geldt? Bespreek het eerst met je huisarts. Meer hierover lees je in cold turkey stoppen met alcohol.
Hoe lang duurt afkicken van alcohol? De tijdslijn
De lichamelijke ontwenning duurt meestal een week. De klachten beginnen vaak binnen 6 tot 24 uur na je laatste drankje, zijn op hun hevigst tussen 24 en 72 uur en nemen na 5 tot 7 dagen af. Slecht slapen, somberheid en onrust kunnen langer aanhouden. Hieronder per fase wat je kunt verwachten, met wat ik zelf merkte.
Fase 1: de eerste 6 tot 12 uur
Je voelt je onrustig en angstig, bent misselijk, slaapt slecht en je handen kunnen licht trillen. Het is pittig, maar te doen. De ochtend na een zware drankavond voelde voor mij erger dan deze eerste uren.
Fase 2: 12 tot 48 uur
De klachten worden vaak sterker: hogere bloeddruk, snellere hartslag, zweten, koorts en meer trillen. Ik had vooral een onrust door mijn hele lichaam die ik niet kende. Wat mij hielp, was een begeleider die dat gevoel zelf kende. Dat gaf rust.
Fase 3: 48 tot 72 uur
Dit is de gevaarlijkste fase. Bij zware afhankelijkheid kunnen hallucinaties, epileptische aanvallen en een delirium tremens optreden. Ik had daar zelf geen last van, maar het was fijn om te weten dat er hulp klaarstond. Voor sommige mensen is deze fase levensbedreigend.
Fase 4: na 72 uur
De meeste lichamelijke klachten nemen af. Angst, somberheid en slaapproblemen kunnen nog weken blijven. Bij mij was slapen het lastigst. Ik lag te piekeren over alles wat ik in mijn verslaving fout had gedaan. Dat schuldgevoel kostte me nachten. Langzaam verschoof mijn aandacht naar hoe ik nuchter kon blijven.
Hoe bereid je je voor op afkicken?
Een goede voorbereiding maakt het afkicken een stuk lichter. Dit hielp mij:
- Ga eerst naar je huisarts. Je weet niet hoeveel schade de drank heeft gedaan, bijvoorbeeld aan je lever. De arts kan dingen uitsluiten en bepalen of je thuis kunt afkicken of beter opgenomen kunt worden.
- Vertel het je naasten. Misschien geloven ze je niet meer omdat je het al zo vaak hebt gezegd. Zeg het toch. Laat zien dat je nu hulp accepteert.
- Maak je huis drankvrij. Gooi alle alcohol weg en haal triggers uit je omgeving. Ik ben vrienden kwijtgeraakt die veel bleven drinken, en in de kroeg heb ik niets meer te zoeken. Ik ken mezelf: honderd keer nee zeggen en dan gaat het toch mis.
- Drink veel water en eet gezond. Je lichaam heeft het zwaar. Rust, vocht en gewone maaltijden helpen het herstel.
Wat helpt na het afkicken om nuchter te blijven?
Na de detox begint het eigenlijke werk: leren leven zonder drank. De lichamelijke ontwenning is na een week voorbij, de gewoonte en de trek niet. Dit kan helpen:
- Therapie. Individuele gesprekken helpen je de oorzaken van je drinken aan te pakken. Groepstherapie geeft steun van mensen die hetzelfde meemaken.
- Zelfhulpgroepen. Bij de Anonieme Alcoholisten deel je ervaringen. Ik dacht altijd dat ik de enige was met bepaalde problemen. Na een uur luisteren voelde ik me begrepen, en ik zag dat mijn situatie nog meeviel. Dat gaf me een schop onder de kont.
- Je stress aanpakken. Ik dronk vooral door de constante stress van mijn relatie en werk. Toen ik daar balans in vond, nam mijn behoefte aan drank sterk af.
- Ritme en beweging. Vroeger lag ik laveloos op de bank, nu sport ik elke dag. Heb ik er altijd zin in? Nee. Maar discipline en regelmaat werken voor mij.
- Rust in je hoofd. Meditatie vond ik vroeger zweverige onzin. Nu mediteer ik zelf en het geeft me veel rust.
Ik denk nog wel eens aan mijn drankavonden, maar de ellende is het me niet meer waard. Mijn familiebanden zijn weer goed en ik wil het hen en mezelf niet meer aandoen. Wil je zien wat stoppen met je uiterlijk doet? Bekijk deze voor- en nafoto’s van stoppen met alcohol.
Hulp bij afkicken van alcohol
De eerste stap is meestal je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Op Thuisarts.nl lees je wat de huisarts voor je kan doen.
Twijfel je of jij thuis kunt afkicken of beter opgenomen kunt worden? Dat hoef je niet alleen uit te zoeken. Wij zijn geen kliniek en geen arts, maar we hebben dit zelf meegemaakt. In een gratis gesprek kijken we wat bij jou past: huisarts, verslavingszorg, kliniek of een interventie. Laat je nummer achter, dan bellen we je terug.
Veelgestelde vragen
Kan ik thuis afkicken van alcohol?
Dat kan, maar alleen met begeleiding van je huisarts of verslavingszorg als je lang of veel hebt gedronken. De arts beoordeelt of thuis afkicken veilig is. Bij zware afhankelijkheid, eerdere aanvallen of ander middelengebruik is een opname veiliger.
Hoe lang duurt een alcohol detox?
De lichamelijke ontwenning duurt meestal ongeveer een week, met de zwaarste klachten in de eerste drie dagen. Psychische klachten zoals slecht slapen, onrust en trek kunnen weken tot maanden aanhouden.
Wanneer moet ik 112 bellen tijdens het afkicken?
Bel 112 bij een epileptische aanval, hevige verwardheid, hallucinaties, hoge koorts of als iemand niet goed aanspreekbaar is. Dit kunnen tekenen zijn van een delirium tremens, en dat is een medisch noodgeval.
Wordt afkicken van alcohol vergoed?
Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts. Houd wel rekening met je eigen risico. Bij privéklinieken verschilt het per kliniek en per polis, dus vraag het vooraf na.
