Inhoud van dit artikel
Nuchter stappen zonder drank of drugs lukt het best als je eerst een tijd stabiel clean bent, je met mensen gaat die ook niet gebruiken en je vooraf een plan maakt: hoe je nee zegt, wat je drinkt en wanneer je naar huis gaat. Het eerste uur voelt vaak ongemakkelijk. Dat gaat over.
Ik ga niet doen alsof het meteen makkelijk is. Toen ik stopte met drank en drugs, ben ik een jaar lang niet uitgegaan. Inmiddels sta ik nuchter op feesten waar bijna iedereen onder invloed is, en ik heb het naar mijn zin.
Waarom voelt nuchter uitgaan in het begin zo vreemd?
Nuchter uitgaan voelt vreemd omdat je de avond ineens met heldere ogen ziet, zonder het middel dat jarenlang je remmingen en ongemak wegnam. Je staat in een ruimte waar mensen zweten en losgaan, terwijl jij hun frequentie niet meer volgt.
Bij mij gebeurde er nog iets: mensen die ik vroeger leuk vond, vond ik ineens vervelend. Ik wilde niet meer op de voorgrond staan en om sommige grappen kon ik niet meer lachen. Dat hoort erbij. Als je kiest voor een ander leven, ga je je ook anders gedragen.
Weet ook dat dit gevoel niet betekent dat je saai bent geworden. Je hersenen moeten opnieuw leren dat plezier ook zonder middel kan. Hoe dat werkt, lees je in wat dopamine met verslaving te maken heeft.
Wanneer ben je klaar om weer te gaan stappen?
Je bent klaar om weer te gaan stappen als je al een tijd stabiel clean bent, je cravings onder controle hebt en je een avond kunt afbreken zonder dat het als falen voelt. Er is geen vaste termijn. Voor mij was het ongeveer een jaar.
Vraag jezelf eerlijk af:
- Ga ik voor de muziek en de mensen, of stiekem omdat ik de sfeer van gebruiken mis?
- Kan ik nee zeggen als iemand me iets aanbiedt, ook als het een oude vriend is?
- Heb ik iemand bij me die weet dat ik niet gebruik en me daarin steunt?
- Weet ik hoe ik thuiskom als het misgaat?
Twijfel je bij een van deze vragen, wacht dan nog even. Een feest loopt niet weg. Feestlocaties zijn bovendien een van de bekendste triggers bij verslavingen.
Hoe stap je nuchter? 6 dingen die mij helpen
Nuchter stappen gaat het best met een plan. Dit is wat voor mij werkt.
1. Neem mensen mee met dezelfde instelling
Ga niet alleen. Laatst stond ik op een housefeest met vier vrienden die ook niet meer drinken of gebruiken. Ik ken ze uit mijn eigen herstel. We lachen en dansen de hele avond, maar we bewaken ook samen onze grenzen en letten op elkaar. Even kort praten over hoe het gaat, geeft kracht.
2. Bedenk vooraf hoe je nee zegt
Op dat ene feest kreeg ik meer dan tien keer drank of drugs aangeboden. Een kort, vast antwoord helpt: “Nee, dank je, ik gebruik niet meer.” Je hoeft niets uit te leggen. Mensen die blijven aandringen, zijn geen vrienden. Echte vrienden respecteren je keuze.
3. Houd altijd een drankje in je hand
Met een fris, water of alcoholvrij drankje in je hand word je minder vaak iets aangeboden. Haal je drankje zelf en laat het niet onbeheerd staan.
4. Geef het eerste uur de tijd
Interventiespecialist Ilja Reiman, met wie ik samenwerk, organiseert feesten. Hij vroeg me maandenlang mee, en telkens zei ik nee. De eerste keer dat ik wel ging, voelde het een uur ongemakkelijk. Daarna werd het een avond die veel voor me betekende: ik kon mezelf nuchter vermaken.
5. Spreek een eindtijd en een uitweg af
Zorg dat je zelf kunt vertrekken, met eigen vervoer of een afgesproken rit. Merk je dat de drang opkomt, ga dan weg. Dat is geen nederlaag, dat is precies wat herstel is.
6. Zoek plekken waar het niet om gebruiken draait
Ik heb de housescene grotendeels ingeruild voor bachatafeesten. Ik dans meerdere avonden per week en het is mijn passie geworden. Er is een vaste groep ontstaan die samen naar feesten gaat om te dansen: vrolijke mensen die geen zin hebben in problemen of drugs. Als je erop let, kom je meer mensen tegen die net zo denken als jij.
Wat levert nuchter stappen je op?
Nuchter stappen levert je vooral de dag erna iets op: je wordt fit wakker, zonder kater, schuldgevoel of geldzorgen. Je weet nog wat je gezegd en gedaan hebt.
Op dat housefeest waren veel mensen uit mijn verleden, omdat een gezamenlijke vriend jarig was. In het begin ontliep ik zulke mensen. Dat hoeft nu niet meer, al bel ik ze niet om af te spreken. De dag erna stond de verjaardagsapp vol berichten: iedereen voelde zich beroerd, zei nooit meer te willen gebruiken en kwam dagenlang amper uit bed.
Ik stond die ochtend in de sportschool. Sinds mijn herstel ben ik zo’n 19 kilo kwijt en zit ik beter in mijn vel dan ooit. Dat zeg ik niet om op te scheppen, maar om te laten zien wat er vrijkomt als je avonden niet meer om middelen draaien.
Ik zag die avond ook mensen die echt gevaar liepen, met kaken die alle kanten op gingen. Ik moest moeite doen om ze niet aan te spreken. Een feest is niet de plek voor dat gesprek, maar ik zie wel hoeveel jongeren hulp nodig hebben.
Wat als het niet lukt om nuchter te blijven?
Lukt het niet om nuchter te blijven tijdens het stappen, dan is dat een signaal dat je nog niet zover bent, geen bewijs dat je faalt. Stop een tijd met uitgaan en bespreek het met iemand die je vertrouwt of met je begeleider. Ben je teruggevallen, lees dan hoe je met een terugval omgaat.
Ook ik ben iemand geweest die compleet doorging, zonder remmingen. Het was alles of niets, en ik ging keer op keer veel te ver. In mijn omgeving zijn mensen, ik ook, die jarenlang hebben gefeest en toch hebben ingezien dat het anders moest. Verandering kan, ook voor jou. Hoe je daaraan begint, lees je in een ander leven beginnen zonder drank of drugs.
Merk je dat elk weekend weer om drank of drugs draait en wil je daar vanaf? Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen Ilja of ik je terug. We zijn geen kliniek, maar we helpen je de hulp te vinden die bij je past: huisarts, verslavingszorg, een kliniek of een interventie.
Veelgestelde vragen
Kun je plezier hebben op een feest zonder alcohol of drugs?
Ja. Het eerste uur is vaak wennen, maar daarna kun je gewoon dansen en lachen. Harde techno en house zijn prima te dansen zonder hulpmiddelen. Het helpt als je met mensen gaat die ook nuchter zijn.
Hoe lang moet je clean zijn voordat je weer uitgaat?
Daar is geen vaste termijn voor. Ik wachtte een jaar. Ga pas als je stabiel bent, je nee kunt zeggen en je een avond zonder schuldgevoel kunt afbreken.
Wat zeg je als iemand je drugs of drank aanbiedt?
Houd het kort: “Nee, dank je, ik gebruik niet meer.” Je bent niemand een uitleg verschuldigd. Blijft iemand aandringen, loop dan weg.
Moet je je oude vrienden helemaal loslaten?
Niet per se voor altijd, maar in het begin wel afstand nemen. Bouw nieuwe vriendschappen op met mensen die niet drinken of gebruiken. Later kun je oude bekenden weer tegenkomen zonder dat het je raakt.
