Inhoud van dit artikel
Oxazepam is een benzodiazepine tegen angst en onrust waaraan je al binnen enkele weken kunt wennen. Gebruik je het langer of meer dan voorgeschreven, dan kun je lichamelijk en geestelijk afhankelijk raken. Stop nooit plotseling, maar bouw af onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts.
Veel mensen die verslaafd raken aan oxazepam, kregen het gewoon van hun arts voor een moeilijke periode. Het hielp, dus ze bleven het nemen. Dat is geen zwakte. Zo werkt dit soort medicijnen nu eenmaal. Hieronder lees je hoe het zit en hoe je er veilig vanaf komt.
Belangrijk voor je veiligheid: stop nooit plotseling met oxazepam als je het langer dan een paar weken gebruikt. Afbouwen gebeurt onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts, omdat er zware ontwenning, insulten of een delier kunnen optreden. Combineer oxazepam niet met alcohol, GHB of opiaten: dat kan je ademhaling stilleggen. Bij acuut gevaar bel je 112.
Wat is oxazepam?
Oxazepam is een kalmerend medicijn uit de groep van de benzodiazepinen, ook wel benzo’s genoemd. Artsen schrijven het voor bij angst, spanning en onrust, soms bij slaapproblemen en bij het begeleid afkicken van alcohol.
Het middel versterkt de werking van GABA, de stof in je hersenen die remt en kalmeert. Daardoor word je rustiger, minder angstig en ontspannen je spieren. Het is bedoeld voor korte tijd. Meer over deze groep medicijnen lees je in wat benzo’s zijn.
Hoe verslavend is oxazepam?
Oxazepam is behoorlijk verslavend, vooral als je het dagelijks en langer dan een paar weken gebruikt. Je lichaam went eraan, waardoor dezelfde hoeveelheid minder effect heeft. Dat heet tolerantie.
Afhankelijkheid ontstaat langs twee wegen:
- Lichamelijk: je lichaam heeft het middel nodig om normaal te functioneren. Zonder krijg je ontwenningsverschijnselen.
- Geestelijk: je durft niet meer zonder. Een tabletje wordt de oplossing voor elke spanning, ruzie of slapeloze nacht.
Het lastige is dat je dit vaak pas merkt als je wilt stoppen. Zolang je het neemt, voelt het als hulp.
Wat zijn de signalen van een oxazepam verslaving?
Je bent waarschijnlijk afhankelijk als je zonder oxazepam onrustig, angstig of ziek wordt, of als je meer neemt dan je arts heeft voorgeschreven. Let op deze signalen:
- je neemt meer of vaker dan afgesproken;
- je raakt in paniek als je strip bijna op is;
- je gaat naar meerdere artsen of haalt pillen via anderen of internet;
- je combineert het met alcohol om het effect te versterken;
- je voelt je suf, vergeetachtig en vlak, ook overdag;
- stoppen of minderen lukt niet, hoe graag je ook wilt.
Wat zijn de risico’s van oxazepam?
Het grootste risico van oxazepam is de combinatie met andere middelen die je ademhaling remmen, zoals alcohol, GHB en opiaten. Bij langdurig gebruik komen daar nog andere risico’s bij:
- Ademhalingsgevaar bij combinatie met alcohol, GHB, opiaten zoals oxycodon of andere slaapmiddelen.
- Sufheid en trage reacties, waardoor autorijden en werken met machines gevaarlijk worden.
- Geheugen- en concentratieproblemen.
- Vallen, vooral bij ouderen.
- Toenemende angst tussen de innames door, waardoor je weer meer gaat nemen.
Waarom benzo’s en alcohol zo’n gevaarlijke mix zijn, lees je in lorazepam en alcohol: waarom dodelijk. Voor oxazepam geldt hetzelfde.
Welke ontwenningsverschijnselen krijg je bij oxazepam?
Als je stopt of te snel mindert, kun je klachten krijgen die variëren van mild tot ernstig. Vaak lijken ze op de klachten waarvoor je het middel ooit kreeg, maar dan sterker:
- angst, onrust en paniek;
- slapeloosheid;
- trillen, zweten en hartkloppingen;
- prikkelbaarheid en overgevoeligheid voor licht en geluid;
- in ernstige gevallen insulten (epileptische aanvallen) of een delier.
Juist daarom stop je nooit in één keer. Meer over het opvangen van zulke klachten lees je in ontwenningsverschijnselen verminderen.
Hoe stop je veilig met oxazepam?
Je stopt veilig met oxazepam door samen met je huisarts of een verslavingsarts een afbouwschema te maken en dat rustig te volgen. Zo geef je je lichaam de tijd om zich aan te passen.
1. Wees eerlijk tegen je arts
Vertel hoeveel je echt neemt, ook als dat meer is dan voorgeschreven, en of je het combineert met alcohol of andere middelen. Alleen dan kan je arts een veilig plan maken. Je arts is er om je te helpen, niet om je te veroordelen.
2. Bouw geleidelijk af
Afbouwen gaat stap voor stap, vaak over een periode van weken tot maanden. Soms zet de arts je eerst over op een ander middel dat makkelijker af te bouwen is. Gaat het te snel, overleg dan of je langer mag doen over een stap. Tempo is minder belangrijk dan volhouden.
3. Pak aan waarom je het nam
De angst of slapeloosheid waarvoor je oxazepam kreeg, verdwijnt niet vanzelf. Therapie, zoals cognitieve gedragstherapie, helpt je anders met spanning om te gaan. Ook vaste slaaptijden, beweging en minder cafeïne en alcohol maken verschil.
4. Zoek steun
Vertel iemand die je vertrouwt dat je aan het afbouwen bent. Lukt het thuis niet, of gebruik je veel of in combinatie met andere middelen, dan kan verslavingszorg je begeleiden, soms met een korte opname. Op Thuisarts.nl lees je ook betrouwbare informatie over stoppen met slaap- en kalmeringsmiddelen.
Waar vind je hulp bij een oxazepam verslaving?
Je eerste stap is je huisarts. Die kan het afbouwen begeleiden of je doorverwijzen naar verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Medicijnverslaving komt veel vaker voor dan mensen denken; lees ook het gevecht tegen medicijnverslaving.
Schaam je je om je huisarts te vertellen hoeveel je echt neemt? Dat gevoel kennen veel mensen die van een kalmeringsmiddel afhankelijk zijn geworden. Samen met interventiespecialist Ilja Reiman denk ik met je mee over hoe je dat gesprek aangaat en welke hulp past. Wij zijn geen kliniek en geen arts. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen we je terug.
Veelgestelde vragen
Hoe snel raak je verslaafd aan oxazepam?
Bij dagelijks gebruik kan gewenning al na enkele weken optreden. Daarom schrijven artsen het meestal voor korte tijd voor. Hoe langer en hoe meer je gebruikt, hoe groter de kans op afhankelijkheid.
Kan ik zelf stoppen met oxazepam?
Gebruik je het pas kort en af en toe, dan valt stoppen vaak mee. Gebruik je het langer dagelijks, stop dan niet op eigen houtje. Overleg met je huisarts over een afbouwschema, omdat plots stoppen gevaarlijk kan zijn.
Mag je alcohol drinken bij oxazepam?
Nee. Alcohol en oxazepam versterken elkaar. Je wordt sneller suf, je reacties worden trager en je ademhaling kan te veel vertragen. Dat kan levensgevaarlijk zijn.
Is oxazepam hetzelfde als een slaappil?
Niet helemaal, maar het lijkt er sterk op. Oxazepam is vooral bedoeld tegen angst en onrust, maar wordt soms ook bij slaapproblemen voorgeschreven. Het verslavingsrisico is vergelijkbaar met dat van verslavende slaappillen.
