Inhoud van dit artikel
Ja, je kunt veranderen, ook na jaren drinken of gebruiken. Het lukt meestal niet op wilskracht alleen, omdat verslaving je hersenen verandert. Wat wel werkt: accepteren dat je verslaafd bent en dat dat een aandoening is, eerlijk zijn tegen je omgeving en professionele hulp aannemen. Met begeleiding leer je nieuwe denkpatronen aan.
Ik dronk en gebruikte ruim twintig jaar. Ik had nooit gedacht dat ik hulp zou accepteren, laat staan dat het zou werken. Toch was ik op een dag clean. Hieronder vertel ik hoe.
Waarom lukt het je niet om te veranderen?
Het lukt niet omdat verslaving de manier verandert waarop je hersenen werken. Het deel dat om beloning schreeuwt, wordt sterker. Het deel dat remt, vooruitdenkt en zegt “dit is slecht voor je”, krijgt steeds minder grip. Zodra er toch een waarschuwing doorkomt, wordt die overstemd door de drang.
Je wilt eigenlijk niet drinken of gebruiken, maar de verslaving is sterker dan jij. Je kunt jezelf daar de schuld van geven, maar dat is niet terecht. Lees ook is verslaving een ziekte?
“Dit is de laatste keer”
Iedereen die verslaafd is, schrikt weleens van zijn eigen gedrag. Mijn neus deed verschrikkelijk pijn, maar toch nam ik weer een snuifje. Als ik ging slapen, beloofde ik mezelf dat het de laatste keer was. Tot ik weer wakker werd. In mijn hoofd ben ik tientallen keren gestopt. Ik probeerde van alles, zonder succes.
Toen mijn begeleider me uitlegde dat ik mezelf op dat moment helemaal niet in de hand had, viel de puzzel op zijn plek. Ik was meteen minder boos op mezelf. Ik accepteerde dat ik ziek was, en dat het tijd was om beter te worden.
Hoe kun je veranderen? 3 tips
Je verandert door te stoppen met vechten in je eentje. Dit zijn de drie stappen die bij mij het verschil maakten:
1. Accepteer dat je verslaafd bent, en dat je beter kunt worden
Zolang je denkt dat je het zelf wel even regelt, verandert er niets. Accepteren dat de verslaving sterker is dan jij, klinkt als opgeven. Het is precies het omgekeerde: het is het moment waarop je ruimte maakt voor hulp. En het betekent ook: je kunt beter worden.
2. Wees eerlijk tegen je omgeving en vraag om hulp
Verslaving leeft van geheimen. Vertel aan iemand die je vertrouwt en die zelf niet gebruikt wat er speelt. Dat is eng, maar het haalt de druk van de ketel. Mensen om je heen hebben vaak al lang iets gemerkt.
3. Accepteer professionele hulp
Een goede begeleider leert je begrijpen wat er in je hoofd gebeurt, en geeft je oefeningen om daar anders mee om te gaan. Je leert het verband zien tussen oorzaak en gevolg: welke gedachte, welk gevoel of welke situatie leidt tot gebruik. Hoeveel je ook drinkt of gebruikt, er zijn verschillende vormen van behandeling, vaak gewoon terwijl je thuis blijft wonen. Lees meer over ambulante behandeling.
Hoe lang duurt het voordat je verandert?
Dat verschilt per persoon, maar met goede begeleiding merken sommige mensen al na enkele weken verschil. Bij mij duurde het ongeveer vier weken voordat de “slechte” gedachten naar de achtergrond gingen. Ik deed elke dag mijn oefeningen. Mijn hoofd maakte een nieuw patroon aan, waardoor ik weer de juiste keuzes kon maken.
Ik noem het weleens het engeltje en de duivel op mijn schouder. De duivel die me telkens overtuigde om weer te drinken en te gebruiken, komt tegenwoordig nog maar zelden langs. Als hij opduikt, doe ik de oefeningen die ik heb geleerd, en dan verdwijnt hij weer. Echt veranderen als mens kost langer: daar ben ik nog steeds mee bezig.
Wat verandert er in je leven als je clean bent?
Als je clean bent, leer je jezelf echt kennen, en verandert ook je omgeving. In mijn behandeling kwam ik erachter dat ik erg gevoelig ben voor onverwachte veranderingen. Ik kreeg inzicht in mijn triggers: situaties waar ik niet goed op ga en die ik dus beter kan vermijden. Meer daarover lees je in triggers bij verslavingen.
Ik vlucht niet meer voor mijn problemen. Ik pak dingen direct op en los ze op. Meer structuur in mijn leven heeft me echt veranderd.
Nieuwe mensen om je heen
Toen ik veranderde, begon mijn omgeving me ook anders te zien. Ik heb nog nooit zoveel vrienden gehad. Mensen die me vroeger links lieten liggen, omdat ik te wild of agressief was, zoeken nu contact.
Ik zat op een dansschool en besloot te stoppen. Een tijdje later belden ze me op, met mij op de speaker, en hoorde ik de hele groep zeggen dat ze wilden dat ik terugkwam. Dat had ik echt niet verwacht. Vroeger wilde ik overal de boel domineren. Nu kijk ik eerst de kat uit de boom. Het is een groep mensen die dansen, sporten en gezond leven, en het voelt goed om daar onderdeel van te zijn.
Ik ben niet perfect. Ik verlies nog weleens mijn geduld en ik ben nog steeds dominant, maar ik kan het beter beheersen. Mijn hele verhaal lees je in mijn verhaal over stoppen met drugs.
Waar vind je hulp om te veranderen?
Ik snap dat je nu misschien geen uitweg ziet. Die zag ik toen ook niet. Maar sinds ik de stap heb gezet, weet ik dat er voor iedereen hoop is. In mijn oude wereld kwam ik vooral mensen tegen die beter van me wilden worden. In de hulpverlening ontmoette ik mensen die echt om mijn leven gaven.
Je eerste stap kan de huisarts zijn, die je kan doorverwijzen naar de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
Veranderen doe je zelf; wij zijn geen behandelaars, maar we kunnen je wel helpen de eerste stap te zetten. Ilja Reiman en ik weten hoe vaak je jezelf “de laatste keer” belooft. In een gratis, vrijblijvend gesprek zoeken we met je uit of de huisarts, de verslavingszorg, een kliniek of een interventie het beste begin is. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen we je terug.
Belangrijk voor je veiligheid: ben je afhankelijk van alcohol, GHB, benzo’s of opiaten? Stop dan niet plotseling op eigen houtje, maar bouw af onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts. Bij acuut gevaar bel je 112. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
Veelgestelde vragen
Kan iemand met een verslaving echt veranderen?
Ja. Verslaving is behandelbaar en veel mensen leven na hun herstel een goed leven. Het kost tijd en vaak meerdere pogingen, maar het is mogelijk, ook na vele jaren gebruik.
Waarom val ik steeds terug?
Omdat de drang in je hersenen sterker is dan je goede voornemens, zeker als je oude omgeving en gewoontes hetzelfde blijven. Een terugval betekent niet dat je gefaald hebt. Het laat zien waar je extra steun nodig hebt.
Moet ik eerst mijn dieptepunt bereiken?
Nee. Hoe langer je wacht, hoe meer je kwijtraakt: geld, gezondheid en mensen. Je kunt op elk moment beginnen met veranderen.
Helpen zelfhulpgroepen bij veranderen?
Voor veel mensen wel. Je leert van anderen die hetzelfde doormaken en krijgt steun op moeilijke momenten. Hoe zo’n programma werkt, lees je in het 12 stappenprogramma.
