Inhoud van dit artikel
- Wat is krokodil voor drug?
- Waar komt krokodil vandaan, en komt het in Nederland voor?
- Hoe ontstaat de krokodillenhuid?
- Wat zijn de gevaren van krokodil voor je gezondheid?
- Waarom wordt krokodil een zombiedrug genoemd?
- Wat is het verschil tussen krokodil, heroïne en fentanyl?
- Hoe stop je met opiaten zoals krokodil of heroïne?
- Veelgestelde vragen
Krokodil is de straatnaam voor desomorfine, een zelfgemaakt opiaat dat lijkt op heroïne en morfine. Omdat het in illegale keukens met giftige chemicaliën wordt gemaakt, vernietigt het huid en weefsel rond de prikplek. Die huid wordt schubbig, groen of zwart, als die van een krokodil. Het is een van de schadelijkste drugs die bestaan.
Belangrijk voor je veiligheid: krokodil is een opiaat. Combineer opiaten nooit met alcohol, GHB, benzodiazepines of slaappillen: dat kan je ademhaling stilleggen. Is iemand niet wakker te krijgen, ademt hij traag of heeft hij blauwe lippen, bel dan direct 112. Wonden die rood, heet of zwart worden of gaan stinken, zijn een noodgeval. Ben je afhankelijk van opiaten, stop dan niet op eigen houtje, maar laat je begeleiden door je huisarts of verslavingszorg.
Wat is krokodil voor drug?
Krokodil is een goedkoop, zelfgemaakt opiaat dat werd gebruikt als vervanger van heroïne. De werkzame stof, desomorfine, is een verdovend middel uit dezelfde familie als morfine en heroïne. Het werkt sterk maar kort, waardoor gebruikers zich vaak meerdere keren per dag injecteren.
Het probleem zit vooral in de manier waarop het wordt gemaakt. Er worden bijtende en giftige stoffen bij gebruikt, en die worden niet gezuiverd. Wat iemand injecteert, is dus niet alleen een opiaat, maar ook een mengsel van gif dat het lichaam van binnenuit aantast.
Waar komt krokodil vandaan, en komt het in Nederland voor?
Krokodil werd vooral gebruikt in Rusland en andere delen van Oost-Europa, waar heroïne duur en schaars was. Mensen gingen het zelf maken als goedkoop alternatief. Rond 2010 kwam het wereldwijd in het nieuws. In West-Europa, ook in Nederland, komt krokodil voor zover bekend nauwelijks voor.
Dat is eerlijk om te zeggen: je hoeft niet in paniek te raken dat het hier op straat ligt. Maar het verhaal van krokodil laat wel zien wat er gebeurt als een opiaatverslaving zo wanhopig wordt dat mensen alles inspuiten wat ze kunnen krijgen. Wat er in Nederland wel speelt, lees je in heroïneverslaving: stoppen en overleven.
Hoe ontstaat de krokodillenhuid?
De krokodillenhuid ontstaat doordat de giftige resten in de drug het weefsel rond de prikplek letterlijk wegbranden. Daarbij spelen drie dingen mee:
- Bijtende stoffen. De chemicaliën die achterblijven bij het maken, beschadigen bloedvaten, huid en spieren.
- Steeds opnieuw injecteren. Omdat de werking kort is, spuiten mensen vaak en op dezelfde plekken. Dat geeft infecties en afsterving van weefsel (necrose).
- Ontsteking. Het lichaam reageert op de constante aanval met ontstekingen, waardoor weefsel verder kapotgaat.
Het resultaat is huid die schubbig, groen of zwart wordt en kan wegrotten tot op het bot (gangreen). In ernstige gevallen moeten ledematen worden geamputeerd.
Wat zijn de gevaren van krokodil voor je gezondheid?
Krokodil is niet alleen verminkend, maar ook levensbedreigend. Gebruikers lopen een groot risico op:
- ernstige infecties en abcessen;
- bloedvergiftiging (sepsis);
- afsterven van weefsel en amputaties;
- schade aan lever, nieren en hersenen;
- een overdosis, waarbij de ademhaling stopt;
- hiv en hepatitis door het delen van naalden.
Gebruikers gaan vaak zichtbaar snel achteruit en hun levensverwachting is sterk verkort. Bovendien is krokodil, net als andere opiaten, zeer verslavend. De drang naar de volgende shot overstemt al het andere.
Waarom wordt krokodil een zombiedrug genoemd?
Krokodil wordt een zombiedrug genoemd door de combinatie van wegrottende huid en mensen die volledig in de greep van het middel zijn. Op beelden zie je mensen die meer dood dan levend lijken. Ook andere middelen krijgen die naam, zoals flakka en xylazine. In zombiedrugs: wat gebeurt er met iemand? lees je meer.
Achter die beelden zitten wel mensen. Niemand kiest ervoor om zo te eindigen. Wie zo ver komt, zat meestal al lang vast in een opiaatverslaving en zag geen andere uitweg meer.
Wat is het verschil tussen krokodil, heroïne en fentanyl?
Alle drie zijn opiaten: ze verdoven, geven een roes en remmen de ademhaling. Het verschil zit in de bijwerkingen en de sterkte.
- Heroïne is het bekendste illegale opiaat en zeer verslavend.
- Krokodil werkt korter en is vooral berucht om de weefselschade door giftige resten.
- Fentanyl is extreem sterk, waardoor een overdosis heel snel gebeurt. Lees ook hoe gevaarlijk fentanyl is.
Hoe stop je met opiaten zoals krokodil of heroïne?
Stoppen met opiaten doe je het veiligst met medische begeleiding. De ontwenning is zwaar: je krijgt onder meer spierpijn, zweten, diarree, slapeloosheid en een enorme trek. Verslavingszorg kan helpen met medicatie, zoals methadon of buprenorfine, en met begeleiding.
Na het stoppen is je tolerantie gezakt. Wie dan terugvalt en gebruikt wat hij vroeger gewend was, loopt een groot risico op een overdosis. Ook daarom is begeleiding zo belangrijk. Meer over vervangende medicatie lees je in methadon bij een heroïneverslaving.
Je eerste stap is meestal de huisarts, die je doorverwijst naar verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Anoniem advies krijg je ook bij Jellinek.
Gebruik je opiaten of spuit je, laat dan nu je wonden en je gezondheid nakijken bij je huisarts of de huisartsenpost. Maak je je zorgen om iemand anders? Vraag een gratis gesprek aan. Wij bellen je terug, luisteren naar wat er speelt en zoeken met je uit wie er nu moet helpen: de huisarts, verslavingszorg met vervangende medicatie, een kliniek, of een interventie met interventiespecialist Ilja Reiman. Wij zijn zelf geen kliniek; het gesprek is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Wat is desomorfine?
Desomorfine is een opiaat dat lijkt op morfine, maar sterker en korter werkt. Als zelfgemaakte straatdrug heet het krokodil. Het is in Nederland niet als medicijn toegelaten.
Komt krokodil voor in Nederland?
Voor zover bekend nauwelijks. Krokodil werd vooral gezien in Rusland en Oost-Europa. In Nederland spelen heroïne en verslaving aan sterke pijnstillers zoals oxycodon een grotere rol.
Kan krokodillenhuid herstellen?
Lichtere wonden kunnen met medische zorg genezen, vaak met littekens. Afgestorven weefsel herstelt niet; dan is soms een operatie of amputatie nodig. Hoe eerder iemand stopt en hulp krijgt, hoe meer er te redden valt.
Wat doe ik als ik denk dat iemand een overdosis opiaten heeft?
Bel direct 112 en volg de aanwijzingen van de meldkamer. Let op de ademhaling. Ademt de persoon maar reageert hij niet, leg hem dan in stabiele zijligging. Blijf erbij tot de hulp er is.



