Inhoud van dit artikel
- Wat zijn zombiedrugs?
- Wat doet flakka met iemand?
- Wat doet krokodil met je lichaam?
- Wat is xylazine en waarom zie je het in Amerika?
- Wat zijn de gevaren van zombiedrugs?
- Komen zombiedrugs ook in Nederland voor?
- Wat doe je als iemand onder invloed doordraait?
- Hoe kom je los van deze drugs?
- Veelgestelde vragen
Zombiedrugs is een bijnaam voor drugs waardoor gebruikers zich vreemd en schokkerig bewegen, wegstaren, nauwelijks aanspreekbaar zijn of juist agressief en verward raken. Bekende voorbeelden zijn flakka, krokodil en xylazine. Ze kunnen psychoses, ernstige wonden, hartproblemen en een dodelijke overdosis veroorzaken. In Nederland komen ze weinig voor, maar het gevaar is echt.
Je hebt de filmpjes vast gezien: mensen die voorovergebogen op straat staan, of iemand die compleet doordraait. Maar wat gebeurt er dan precies in iemands lichaam en hoofd? Hieronder leg ik het per middel uit.
Wat zijn zombiedrugs?
Zombiedrugs zijn geen officiële groep drugs. Het is een term uit de media voor middelen die mensen zo veranderen dat ze op een ‘zombie’ lijken. Het gaat om heel verschillende stoffen, met verschillende effecten:
| Middel | Wat het is | Waarom ‘zombie’ |
|---|---|---|
| Flakka (alfa-PVP) | Een synthetische stimulant, familie van de cathinonen | Extreme onrust, paranoia, hallucinaties en agressie |
| Krokodil (desomorfine) | Een illegaal en onzuiver gemaakt opiaat | Ernstige huid- en weefselschade, tot afstervend weefsel |
| Xylazine (’tranq’) | Een verdovingsmiddel voor dieren, in de VS vaak gemengd met fentanyl | Diepe sufheid, voorovergebogen stilstaan, slecht genezende wonden |
| Synthetische cannabinoïden (zoals spice) | Chemische stoffen die werken als een veel sterkere vorm van THC | Wegstaren, niet reageren, verwardheid en soms toevallen |
Wat doet flakka met iemand?
Flakka zet je lichaam en hoofd extreem aan. Het is een synthetische stimulant, verwant aan de middelen die eerder als ‘badzout’ werden verkocht. Gebruikers krijgen een hoge hartslag, een hoge bloeddruk en een sterk oplopende lichaamstemperatuur.
In het hoofd kan het leiden tot paranoia, hallucinaties en een psychose. Mensen raken ernstig geagiteerd, worden soms agressief en zijn niet meer te bereiken met woorden. Dat maakt het gevaarlijk voor de gebruiker zelf en voor de mensen om hem heen. Meer hierover lees je in flakka, de zombiedrug.
Wat doet krokodil met je lichaam?
Krokodil vernielt de huid en het weefsel rond de plek waar het wordt gespoten. Het is een opiaat dat illegaal en onzuiver wordt gemaakt, met schadelijke chemicaliën erin. De naam komt van de schubbige, verkleurde huid die gebruikers kunnen krijgen.
De gevolgen zijn ernstige infecties, afstervend weefsel en soms amputaties. Ook heeft het alle risico’s van opiaten, zoals een stilvallende ademhaling. Krokodil kwam vooral voor in Oost-Europa. Lees meer over krokodil drugs.
Wat is xylazine en waarom zie je het in Amerika?
Xylazine is een verdovingsmiddel voor dieren dat in de Verenigde Staten steeds vaker door straatdrugs wordt gemengd, vooral door fentanyl. De beelden van mensen die urenlang voorovergebogen stilstaan op straat, komen meestal hiervandaan.
Xylazine maakt mensen extreem suf, verlaagt de bloeddruk en de hartslag en veroorzaakt diepe wonden die slecht genezen. Omdat het geen opiaat is, werkt een tegengif voor opiaten er niet op. In combinatie met fentanyl is het risico op een dodelijke overdosis groot. Lees ook over fentanyl uit Amerika.
Wat zijn de gevaren van zombiedrugs?
Zombiedrugs zijn gevaarlijk omdat ze onvoorspelbaar zijn en zowel je lichaam als je geest zwaar beschadigen. Vaak weet de gebruiker niet eens wat hij precies binnenkrijgt.
Lichamelijke gevolgen
- Hart en bloedvaten: hartritmestoornissen, een hartaanval of beroerte, vooral bij stimulanten zoals flakka.
- Oververhitting: een lichaamstemperatuur die zo hoog oploopt dat organen uitvallen.
- Wonden en infecties: bij krokodil en xylazine, soms tot amputatie.
- Ademhaling: bij opiaten en verdovende middelen kan de ademhaling stilvallen.
Psychische gevolgen
- Psychose: hallucinaties, achtervolgingswaan en het contact met de werkelijkheid verliezen.
- Agressie en verwardheid: gevaarlijk voor de gebruiker en voor omstanders.
- Verslaving: veel van deze middelen maken snel afhankelijk, waardoor mensen in een neerwaartse spiraal raken.
Komen zombiedrugs ook in Nederland voor?
Flakka, krokodil en xylazine worden in Nederland zelden aangetroffen. De beelden die rondgaan, komen meestal uit de Verenigde Staten. Dat betekent niet dat er hier geen risico is. Er zijn ook in Nederland nieuwe synthetische middelen in omloop, en bij designer drugs weet je nooit zeker wat erin zit.
Actuele en betrouwbare informatie over drugs en waarschuwingen vind je bij Drugsinfo van het Trimbos-instituut.
Wat doe je als iemand onder invloed doordraait?
Bel 112 als iemand verward, agressief, heel heet, bewusteloos of nauwelijks aanspreekbaar is, of slecht ademt. Wacht niet af.
Belangrijk voor je veiligheid: bel bij nood altijd 112 en vertel eerlijk wat iemand heeft gebruikt. Hulpverleners komen om te helpen. Houd afstand als iemand agressief is en probeer hem niet in je eentje vast te houden. Is iemand suf of bewusteloos, blijf dan bij hem, leg hem in stabiele zijligging en let op zijn ademhaling. Combineer drugs nooit met alcohol, GHB, benzo’s of opiaten, en gebruik nooit alleen.
Hoe kom je los van deze drugs?
Stoppen begint met eerlijk zijn tegen jezelf en hulp vragen. Bij middelen als deze is begeleiding door een arts belangrijk, zeker als er ook opiaten of verdovende middelen in het spel zijn. Je huisarts kan je doorverwijzen naar de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
Zie je iemand van wie je houdt steeds verder wegglijden, of herken je het bij jezelf? Dan hoef je niet te wachten tot het misgaat. Interventiespecialist Ilja Reiman en ik behandelen zelf niet, maar we zoeken met je uit welke arts, verslavingszorg of interventie past. Laat je gegevens achter en we bellen je terug; dat eerste gesprek is gratis en zit je nergens aan vast.
Veelgestelde vragen
Wat is de bekendste zombiedrug?
Flakka werd als eerste zo genoemd, na beelden uit de Verenigde Staten van mensen die compleet doordraaiden. Tegenwoordig wordt de term vooral gebruikt voor xylazine gemengd met fentanyl.
Is spice ook een zombiedrug?
Soms wordt het zo genoemd, omdat gebruikers kunnen wegstaren en niet meer reageren. Spice bevat synthetische cannabinoïden die veel sterker en onvoorspelbaarder zijn dan wiet. Lees meer over spice drugs.
Kun je overlijden aan zombiedrugs?
Ja. Door oververhitting, hartproblemen, een stilvallende ademhaling of ernstige infecties. Bel bij twijfel altijd 112.
Zijn zombiedrugs verslavend?
De meeste wel. Flakka is een sterke stimulant en krokodil en fentanyl zijn opiaten. Die maken snel lichamelijk en psychisch afhankelijk.
