Inhoud van dit artikel
Ja, je kunt stoppen met heroïne, en met behandeling zijn je kansen op overleven en herstel veel groter dan zonder. Heroïne is een sterk verslavend opioïde met een hoog risico op een dodelijke overdosis. Stop daarom niet alleen: met medicatie zoals methadon of buprenorfine en begeleiding vanuit de verslavingszorg lukt het veel mensen.
Mensen die heroïne gebruiken worden vaak weggezet als “junk”. Maar achter elke verslaving zit een mens die hulp verdient. Dat geldt voor jou, en voor je familielid.
Belangrijk voor je veiligheid: stop niet plotseling op eigen houtje met heroïne of andere opiaten; laat je begeleiden door je huisarts of de verslavingszorg. Na een periode zonder gebruik is je tolerantie gedaald, waardoor een overdosis veel sneller gebeurt. Combineer opiaten nooit met alcohol, GHB of benzo’s: dat kan je ademhaling stilleggen. Gebruik nooit alleen. Iemand ademt traag, heeft blauwe lippen of is niet wakker te krijgen? Bel direct 112. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
Wat is heroïne?
Heroïne (diacetylmorfine) is een opioïde die gemaakt wordt uit morfine, een stof uit de papaverplant. Het komt voor als wit of bruin poeder, of als een zwarte, kleverige massa die “black tar” wordt genoemd. Mensen roken, snuiven of spuiten het.
Heroïne geeft een warme, verdovende rush: pijn en zorgen verdwijnen, je ledematen voelen zwaar, je mond wordt droog. Juist dat gevoel van “alles is goed” maakt het zo verraderlijk.
Waarom is heroïne zo verslavend?
Heroïne is zo verslavend omdat het rechtstreeks inwerkt op het pijn- en beloningssysteem in je hersenen. Je lichaam went er snel aan. Daardoor heb je steeds meer nodig voor hetzelfde effect, en word je ziek zonder.
Op een gegeven moment gebruik je niet meer om je goed te voelen, maar om je niet ziek te voelen. Dat is het punt waarop de verslaving je leven gaat bepalen. Heroïne staat niet voor niets in elke lijst van meest verslavende drugs.
Hoe groot is het risico om te overlijden aan heroïne?
Het risico is reëel: heroïne kan je ademhaling zo vertragen dat die stopt. De kans daarop is het grootst bij combineren met andere dempende middelen, bij onbekende sterkte en na een periode van niet gebruiken.
- Overdosis: trage of stoppende ademhaling, blauwe lippen, bewusteloosheid. Hulpverleners kunnen dan een tegengif (naloxon) geven, daarom altijd direct 112.
- Onbekende samenstelling: op straat weet je nooit wat erin zit. In sommige landen wordt heroïne vermengd met veel sterkere synthetische opioïden zoals fentanyl, wat tot veel doden leidt.
- Infecties: gedeelde naalden verspreiden hiv en hepatitis; spuiten geeft ook kans op abcessen en ontstoken aders.
- Lichamelijke schade: problemen met ademhaling, hart, gebit en geheugen, en een verzwakte weerstand.
Eerlijk is eerlijk: hoe langer je doorgaat, hoe meer je op het spel zet. Maar met behandeling daalt dat risico flink. Daarom is hulp zoeken de belangrijkste stap voor je overlevingskansen.
Wat zijn de afkickverschijnselen van heroïne?
Afkicken van heroïne voelt als een zware griep, met daarnaast een enorme drang om te gebruiken. Veel voorkomende klachten zijn:
- spier- en botpijn, zweten en kippenvel;
- misselijkheid, braken en diarree;
- onrust, slapeloosheid en angst;
- heftige craving.
De lichamelijke klachten zijn meestal na een paar dagen tot een week op hun ergst en nemen daarna af. De drang en somberheid kunnen veel langer blijven. Hoe je ontwenning draaglijker maakt, lees je in ontwenningsverschijnselen verminderen.
Hoe stop je met heroïne?
Je stopt met heroïne het veiligst via de verslavingszorg, meestal met medicatie en gesprekken tegelijk. Je huisarts kan je doorverwijzen.
Medicatie
Middelen als methadon en buprenorfine nemen de ergste ontwenning en craving weg, zodat je rust krijgt om je leven op orde te brengen. Naltrexon kan later helpen om terugval te voorkomen. Een arts bepaalt wat bij jou past. Meer hierover in methadon bij een heroïneverslaving.
Therapie en steun
Cognitieve gedragstherapie en motiverende gesprekken helpen je om triggers te herkennen en anders te reageren. Je hebt ook mensen nodig die niet gebruiken, een dagritme en vaak hulp bij wonen, geld of werk. Herstel kost tijd; het is geen sprint. Lees hoe herstellen van een verslaving in de praktijk verloopt.
Wat kun je doen als je familielid heroïne gebruikt?
Blijf in contact, zonder het gebruik goed te praten. Ken de tekenen van een overdosis en bel bij twijfel 112. Zoek ook steun voor jezelf: leven naast iemand met een heroïneverslaving is zwaar. Soms is een interventie, met hulp van een specialist, de manier om iemand in behandeling te krijgen.
Waar vind je hulp bij een heroïneverslaving?
Hulp vind je via je huisarts en de verslavingszorg in je regio. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Anonieme informatie vind je bij Jellinek.
Gebruikt iemand van wie je houdt heroïne en weet je niet hoe je het moet aanpakken? Of zit je er zelf in? Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen wij je terug. Interventiespecialist Ilja Reiman en ik zijn geen kliniek, maar we zoeken met je uit wat nu de beste stap is: huisarts, verslavingszorg, kliniek of een interventie. Je zit nergens aan vast.
Veelgestelde vragen
Kun je zelf afkicken van heroïne?
Het wordt sterk afgeraden. De ontwenning is zwaar, de kans op terugval groot en juist na het stoppen is het risico op een dodelijke overdosis hoger, omdat je tolerantie gedaald is. Doe het met medische begeleiding.
Hoe snel raak je verslaafd aan heroïne?
Dat verschilt per persoon, maar heroïne staat bekend om snelle gewenning. Wie een paar weken regelmatig gebruikt, kan al lichamelijk afhankelijk zijn.
Is methadon niet gewoon een andere verslaving?
Methadon maakt ook lichamelijk afhankelijk, maar het is een gecontroleerd medicijn met een bekende sterkte, zonder de risico’s van straatheroïne en naalden. Voor veel mensen is het een veilige stap richting herstel, die later onder begeleiding kan worden afgebouwd.
Wat is het verschil tussen heroïne en krokodil?
Krokodil is een zelfgemaakt opioïde dat als goedkope vervanger van heroïne werd gebruikt en zware weefselschade geeft. Lees meer over krokodil drugs.
