Inhoud van dit artikel
- Wat is methadon?
- Hoe werkt methadon bij een heroïneverslaving?
- Wat zijn de voordelen van methadon?
- Wat zijn de nadelen en risico's van methadon?
- Helpt methadon echt bij afkicken?
- Welke alternatieven zijn er voor methadon?
- Wordt methadon ook als pijnstiller gebruikt?
- Waar vind je hulp bij een heroïneverslaving?
- Veelgestelde vragen
Methadon is een langwerkend opioïde dat bij een heroïneverslaving wordt voorgeschreven om ontwenningsverschijnselen en de drang naar heroïne te onderdrukken. Je neemt het meestal één keer per dag, onder medisch toezicht van de verslavingszorg, waardoor de heftige pieken en dalen verdwijnen. Het geeft rust en verkleint het risico op een overdosis, maar het is zelf ook verslavend.
Methadon wordt al tientallen jaren gebruikt. Toch blijft de vraag: is het een oplossing of vervang je het ene middel door het andere? Hieronder lees je de feiten, en ook mijn eigen kijk erop.
Belangrijk voor je veiligheid: stop nooit plotseling met methadon, heroïne of andere opiaten. Afbouwen gebeurt onder begeleiding van een arts. Combineer methadon niet met alcohol, benzo’s, slaappillen of GHB: dat kan je ademhaling stilleggen. Bewaar methadon altijd buiten bereik van kinderen. Bij sufheid, trage ademhaling of bewusteloosheid bel je direct 112.
Wat is methadon?
Methadon is een synthetisch opioïde. Het werkt op dezelfde plekken in de hersenen als heroïne, morfine en oxycodon. Het werd oorspronkelijk ontwikkeld als pijnstiller en wordt daar nog steeds voor gebruikt. In de verslavingszorg is het vooral bekend als vervangend middel bij een opiatenverslaving.
Hoe werkt methadon bij een heroïneverslaving?
Methadon werkt veel langer dan heroïne. Daardoor blijft de hoeveelheid in je bloed de hele dag ongeveer gelijk. Dat heeft drie gevolgen:
- Geen ontwenning. Je krijgt geen afkickverschijnselen meer zolang je methadon neemt.
- Minder drang. De constante zucht naar heroïne wordt minder.
- Minder effect van heroïne. Omdat je lichaam al gewend is aan een opioïde, geeft heroïne minder “kick”. Dat maakt bijgebruik minder aantrekkelijk, maar niet ongevaarlijk.
Je krijgt methadon via de verslavingszorg, meestal als drank of tablet die je dagelijks ophaalt of onder toezicht inneemt. De arts bepaalt hoeveel je krijgt en past dat aan. Je kunt het niet zomaar krijgen, en dat is maar goed ook.
Wat zijn de voordelen van methadon?
Het grootste voordeel van methadon is rust en veiligheid. Je hoeft niet meer elke dag te jagen op heroïne, en de kans op een overdosis wordt kleiner. Je gebruikt een middel waarvan je weet wat erin zit, en je hebt contact met de zorg.
Daardoor komt er ruimte om je leven weer op orde te brengen: wonen, werk, contact met familie. Voor veel mensen is methadon de eerste stap uit de chaos.
Wat zijn de nadelen en risico’s van methadon?
Het grootste nadeel van methadon is dat je er zelf lichamelijk afhankelijk van bent. Sommige mensen gebruiken het jarenlang. Afbouwen is mogelijk, maar gaat langzaam en geeft ontwenningsklachten.
- Bijwerkingen: sufheid, misselijkheid, zweten, obstipatie, minder zin in seks en gewichtstoename.
- Stapeling: methadon stapelt zich op in je lichaam. Vooral in de eerste weken kan te veel gevaarlijk zijn.
- Combinaties: samen met alcohol, benzo’s of andere opiaten is de kans op ademstilstand groot.
- Hartritme: methadon kan bij sommige mensen het hartritme beïnvloeden. Artsen houden daar rekening mee.
- Gevaarlijk voor anderen: voor iemand die niet gewend is aan opiaten, zoals een kind, kan een kleine hoeveelheid al dodelijk zijn.
Helpt methadon echt bij afkicken?
Methadon helpt om stabiel te worden, maar het is geen afkickmiddel op zich. Het haalt de lichamelijke drang weg. De redenen waarom je ooit begon met gebruiken, de mensen om je heen en de gewoontes blijven. Daarvoor heb je begeleiding en behandeling nodig.
Als ik kijk naar mijn eigen ervaringen met mensen die verslaafd waren aan heroïne, dan zie ik dat therapie en goede begeleiding het verschil maken. Alleen methadon, zonder verder iets te veranderen, betekent vaak dat je het ene probleem vervangt door het andere. Methadon kan wel een goed hulpmiddel zijn binnen een behandeling die je verder helpt.
Welke alternatieven zijn er voor methadon?
Naast methadon zijn er andere behandelingen. Welke het best past, bespreek je met de verslavingsarts.
- Buprenorfine: ook een vervangend middel, met een iets ander werkingsmechanisme en minder risico op ademhalingsproblemen.
- Begeleid afbouwen en detox: stoppen onder medische begeleiding, vaak met een opname.
- Behandeling gericht op volledig stoppen: klinisch of ambulant, met therapie en nazorg.
Wat je kunt verwachten bij afbouwen van opiaten, lees je in afbouwen van oxycodon: ervaringen. Tips om ontwenning draaglijker te maken staan in ontwenningsverschijnselen verminderen.
Wordt methadon ook als pijnstiller gebruikt?
Ja, methadon wordt ook voorgeschreven bij ernstige, langdurige pijn, bijvoorbeeld bij kanker of zenuwpijn, als andere opioïden zoals morfine of oxycodon niet goed werken. Omdat het zo krachtig is en zich opstapelt, gebeurt dat altijd onder strikt medisch toezicht. Welke pijnstillers verslavend kunnen zijn, lees je in verslavende pijnstillers.
Waar vind je hulp bij een heroïneverslaving?
Hulp vind je via je huisarts of rechtstreeks bij de verslavingszorg in je regio. Daar kun je terecht voor methadon of buprenorfine, maar ook voor een traject om helemaal te stoppen. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Informatie vind je ook bij Jellinek.
Uiteindelijk draait het om steun, de juiste behandeling en de wil om een nieuw leven op te bouwen.
Methadon voorschrijven kunnen wij niet: we zijn geen artsen en geen kliniek. Wel kunnen we met je meedenken als je vastzit in heroïne of methadon, voor jezelf of voor iemand van wie je houdt. In een gratis, vrijblijvend gesprek kijken we welke route past: de huisarts, een verslavingszorginstelling in je regio, een opname of een interventie. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen we je terug.
Veelgestelde vragen
Word je high van methadon?
Bij een goed ingestelde hoeveelheid niet of nauwelijks. Het doel is dat je stabiel bent en normaal kunt functioneren. Wie niet gewend is aan opiaten, kan er wel heel suf van worden, met gevaar voor de ademhaling.
Hoe lang moet je methadon gebruiken?
Dat verschilt sterk. Sommige mensen gebruiken het maanden, anderen jaren. Je bouwt pas af als je stabiel bent, en altijd in overleg met je arts.
Is afkicken van methadon zwaarder dan van heroïne?
De ontwenning van methadon begint later en duurt vaak langer dan bij heroïne, omdat het middel langer werkt. Daarom wordt het meestal heel geleidelijk afgebouwd onder begeleiding.
Kan ik methadon krijgen bij de huisarts?
Bij een verslaving krijg je methadon meestal via de verslavingszorg, niet direct bij de huisarts. De huisarts kan je wel doorverwijzen.
