Inhoud van dit artikel
Veel ervaringsdeskundigen en hulpverleners zeggen: verslaafd ben je voor het leven. Daarmee bedoelen ze dat de gevoeligheid blijft, ook als je al jaren clean bent. Onder stress kan de drang ineens terugkomen, en “één keertje” brengt je vaak snel terug in het oude patroon. Maar het betekent niet dat je je hele leven lijdt.
Ik ben al jaren gestopt met alcohol en cocaïne, en toch merkte ik onlangs hoe dichtbij een terugval kan zijn. Hieronder vertel ik wat er gebeurde en wat ik ervan leerde.
Waarom zeggen mensen dat je verslaafd bent voor het leven?
Omdat verslaving sporen achterlaat in je hersenen. Je beloningssysteem heeft geleerd dat het middel snel verlichting geeft, en dat geheugen verdwijnt niet. Geuren, smaken, plekken en gevoelens kunnen die herinnering jaren later nog wakker maken. Meer over hoe dat werkt, lees je in is verslaving een ziekte?
Daarbij komt dat het leven niemand spaart. Er komen altijd zware momenten. Wie vroeger dronk of gebruikte om even te ontsnappen, krijgt in zulke tijden de neiging om weer die uitweg te zoeken.
Niet iedereen gebruikt het woord “levenslang” op dezelfde manier. Sommige mensen voelen zich na jaren echt vrij. Toch is de les van bijna iedereen die lang clean is dezelfde: blijf alert.
Kan de drang na jaren nog terugkomen?
Ja. Ik had jaren geen last van mijn oude verslaving, en toen kreeg ik in korte tijd de ene financiële klap na de andere. De maat was vol. Ineens schreeuwde mijn lichaam erom. Alles in mij wilde ontsnappen en helemaal losgaan, zoals ik dat ruim twintig jaar had gedaan.
Het was bizar, omdat ik dit soort gevoelens al zo lang niet had gehad. Heel eerlijk: ik kon de coke al proeven en mijn neus begon te kriebelen. Als ik anderen spreek die al jaren gestopt zijn, herkennen ze dit. Het overkomt je ineens.
Wat deed ik toen een terugval dreigde?
Ik zocht direct hulp. Ondanks alles wat ik over afkicken weet, raakte ik in paniek. Ik ging meteen naar mijn coach. Hij legde uit dat cravings zelfs jaren later nog kunnen opkomen, omdat je lichaam smaken en geuren onthoudt. We hebben er samen ook om gelachen: de duivel was mij nog steeds niet vergeten.
Daarna ging ik terug naar de basis:
- Erover praten, meteen, en niet wachten tot het erger werd.
- Weer consequent bidden en mijn oefeningen doen.
- Bewust terugdenken aan de ellende. Slechte tijden vervagen in je herinnering. Ik moest mezelf weer laten voelen hoeveel pijn het me had gekost.
Door mijn gedachten te trainen, nam de drang af. Mijn vangnet werkte. Hoe mijn dagelijkse structuur eruitziet, lees je in discipline tegen verslaving.
Kan één keertje gebruiken echt geen kwaad?
Voor iemand die verslaafd is geweest, is één keertje een groot risico. Na een periode van onthouding val je vaak snel terug in het oude patroon, soms nog heftiger dan eerst. Bij sommige middelen is je lichaam ook niet meer gewend, waardoor dezelfde hoeveelheid als vroeger gevaarlijk kan zijn.
De gedachten die ik had, waren precies die valkuil: “Het kan toch wel een keertje? Je bent al zo lang clean. Gewoon één keer en dan stop je weer.” Dat schrok me af, omdat ik nog goed weet hoe het toen was. Ik begon ’s ochtends met een snuifje, en dat ging vaak door tot diep in de nacht. Ik dronk veel te veel en slikte slaappillen. Dat was vroeg of laat mijn dood geworden.
Hoe blijf je je hele leven clean?
Je blijft clean door alert te blijven, je vangnet te onderhouden en op tijd aan de bel te trekken. Clean worden is niet het moeilijkste; clean blijven wel. Wat mij helpt:
- Ken je risicomomenten. Bij mij zijn dat stress, geldzorgen en ruzie. Juist dan is extra steun nodig.
- Heb iemand die je kunt bellen. Een coach, begeleider, sponsor of vriend die het snapt.
- Blijf onder mensen die ook clean leven. In mijn omgeving weet iedereen: we kunnen nooit meer drinken of gebruiken.
- Houd je routine vast, ook als het goed gaat.
- Schaam je niet voor de drang. Het is geen falen; je eraan overgeven zonder hulp te zoeken, is het risico.
Gaat het toch mis? Een uitglijder hoeft geen volledige terugval te worden. Lees hoe je met een terugval omgaat.
Wat als je niemand hebt om te bellen?
Ik ben dankbaar dat ik de juiste mensen om me heen heb. Heb jij dat niet, dan is dat het eerste wat je moet regelen. Je huisarts kan je doorverwijzen naar verslavingszorg en nazorg. Zelfhulpgroepen zoals AA zijn er ook voor mensen die al lang gestopt zijn.
Mijn hele verhaal lees je in mijn verhaal over stoppen met drugs.
Een nazorgprogramma of zelfhulpgroep hebben wij niet; we zijn geen kliniek en geen behandelaar. Wel weet ik hoe het voelt als de drang na jaren ineens terug is. Ben je gestopt en wankelt het, of zit je er nog middenin? Bel je liever eerst met iemand die het kent, dan zoeken we samen uit waar je vangnet het best kan beginnen, gratis en zonder verplichtingen. Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen we je terug.
Veelgestelde vragen
Ben je echt je hele leven verslaafd?
De gevoeligheid blijft bij de meeste mensen bestaan, ook na jaren. Maar je kunt een goed en vrij leven leiden zonder middelen. “Verslaafd voor het leven” betekent vooral: blijf alert.
Kan ik na jaren clean weer gecontroleerd drinken of gebruiken?
Voor de meeste mensen die echt verslaafd waren, werkt dat niet. Het oude patroon komt vaak snel terug. Twijfel je, bespreek het dan eerst met een hulpverlener.
Is een craving na jaren een teken dat het misgaat?
Nee, een craving is normaal en gaat voorbij. Het is wel een signaal om extra goed voor jezelf te zorgen en erover te praten.
Wanneer ben je echt clean?
Lichamelijk ben je vaak binnen weken clean, maar het herstel van je hoofd en je leven duurt veel langer. Zie wanneer ben je clean van drugs?
