Inhoud van dit artikel
Je bent verslaafd aan alcohol als je vaker of meer drinkt dan je wilt, het niet lukt om te minderen of te stoppen, en je blijft drinken terwijl het je gezondheid, werk, geld of relaties schaadt. Ook trillen, zweten of onrust als je niet drinkt, wijzen op lichamelijke afhankelijkheid.
Een alcoholverslaving ontstaat meestal langzaam. Eerst is het een gewoonte, dan iets wat je nodig hebt om te ontspannen, en voor je het weet kun je niet meer zonder. Daarom is het lastig om bij jezelf te herkennen. Deze korte test helpt je om eerlijk te kijken.
Belangrijk voor je veiligheid: drink je al langere tijd elke dag of veel? Stop dan niet plotseling op eigen houtje. Abrupt stoppen kan zware ontwenning geven, met insulten of een delier. Afbouwen gebeurt onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts. Combineer alcohol niet met slaap- of kalmeringsmiddelen, GHB of opiaten: dat kan je ademhaling stilleggen. Bij acuut gevaar bel je 112.
Test: ben ik verslaafd aan alcohol?
Beantwoord deze drie vragen met ja of nee. Denk aan de afgelopen twaalf maanden en wees eerlijk; niemand kijkt mee.
1. Drink je vaak meer dan je van plan was?
Je zou er twee nemen, het werden er zes. Je wilde doordeweeks niet drinken, maar toch stond er op dinsdag weer een fles open. Dit gaat over je gebruikspatroon.
2. Lukt het je niet om te minderen of te stoppen?
Je hebt jezelf voorgenomen om een maand niet te drinken of te minderen, en het hield geen stand. Dit gaat over controleverlies: de alcohol bepaalt meer dan jij.
3. Heeft je drinken nadelige gevolgen, en drink je toch door?
Denk aan ruzie thuis, problemen op je werk, geldzorgen, een blackout, of klachten aan je lichaam. Je weet dat het schade doet, maar je stopt niet. Dit gaat over negatieve gevolgen.
Wat betekent je uitslag?
Hoe vaker je ja antwoordt, hoe groter de kans dat je drinken een probleem is geworden. Deze test is geen officiële of wetenschappelijk geteste vragenlijst en geen diagnose. Alleen een arts of behandelaar kan dat vaststellen. Maar hij geeft wel een eerlijke richting.
- Nul keer ja: op dit moment lijkt er geen duidelijk probleem. Blijf wel letten op hoe vaak en waarom je drinkt.
- Eén keer ja: je hebt mogelijk een zorgelijke drinkgewoonte. Houd een paar weken bij wat je drinkt en probeer te minderen. Lukt dat niet, dan zegt dat ook iets.
- Twee keer ja: je drinken laat duidelijke signalen van een probleem zien. Het is verstandig om met je huisarts te praten voordat het erger wordt.
- Drie keer ja: de kans is groot dat je afhankelijk bent van alcohol. Zoek hulp, begin bij je huisarts en stop niet zomaar abrupt.
Wil je een uitgebreidere zelftest die ook over andere middelen gaat, doe dan de test met 5 vragen over verslaving.
Welke andere signalen wijzen op een alcoholverslaving?
Naast de drie testvragen zijn er signalen die vaak voorkomen bij een alcoholverslaving:
- Je hebt steeds meer nodig voor hetzelfde effect.
- Je krijgt ontwenningsklachten als je niet drinkt: trillen, zweten, onrust, slecht slapen, misselijkheid.
- Je drinkt om die klachten weg te nemen, bijvoorbeeld ’s ochtends al.
- Je denkt veel aan drinken en plant je dag eromheen.
- Je verbergt of bagatelliseert hoeveel je drinkt, ook tegenover jezelf.
- Je rijdt weleens met drank op. Dan heb je jezelf niet meer in de hand en breng je anderen in gevaar.
Wat er bij stoppen in je lichaam gebeurt, lees je in ontwenningsverschijnselen bij alcohol.
Waarom is een alcoholverslaving zo moeilijk te herkennen?
Een alcoholverslaving is moeilijk te herkennen omdat drinken in Nederland heel normaal is. Iedereen om je heen drinkt, dus valt het niet op als jij net iets meer drinkt. Bovendien sluipt het erin: de hoeveelheid groeit langzaam en je went eraan.
Ook ontkenning speelt mee. Je vergelijkt jezelf met iemand die nog meer drinkt, of je zegt dat je werk en gezin toch nog draaien. Maar als je diep van binnen weet dat het te veel is, dan is dat meestal ook zo. Alleen de stap naar hulp is moeilijk.
Wat doe je als je denkt dat je verslaafd bent aan alcohol?
Denk je dat je verslaafd bent aan alcohol, maak dan een afspraak met je huisarts. Die kan beoordelen of je veilig kunt afbouwen, je eventueel medicatie geven en je doorverwijzen naar verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
- Vertel het aan één persoon die je vertrouwt.
- Schrijf een week lang op wat je drinkt, zodat je weet waar je staat.
- Stop niet zomaar in één keer als je al lang veel drinkt. Lees waarom cold turkey stoppen met alcohol riskant kan zijn.
- Bekijk welke hulp er is, van gesprekken thuis tot opname. Lees ook wat je kunt doen bij een alcoholverslaving.
Op Jellinek kun je anoniem meer informatie en advies over alcohol vinden.
Twee of drie keer ja? Maak dan deze week een afspraak met je huisarts. Drink je al lang veel, stop dan niet ineens op eigen houtje voordat je arts je heeft gezien. Wil je eerst met iemand praten die het zelf kent? Vraag een gratis gesprek aan. We bellen je terug, vragen hoeveel en hoe lang je drinkt en zoeken samen de hulp die past: huisarts, verslavingszorg, een kliniek of een interventie. Wij zijn geen kliniek; het gesprek is gratis en vrijblijvend.
Veelgestelde vragen
Hoeveel moet je drinken om verslaafd te zijn?
Er is geen vaste grens. Verslaving draait vooral om controleverlies en doorgaan ondanks schade, niet alleen om de hoeveelheid. Het advies van de Gezondheidsraad is om geen alcohol te drinken, of in elk geval niet meer dan één glas per dag.
Ben je verslaafd als je elke dag een paar glazen drinkt?
Niet automatisch, maar dagelijks drinken is wel een risico. Probeer eens een paar weken niet te drinken. Lukt dat niet, of word je er onrustig van, dan is het tijd om met je huisarts te praten. Krijg je bij stoppen trillende handen, zweten of hartkloppingen, ga dan meteen naar je huisarts.
Kan ik zelf stoppen met drinken?
Bij een lichte drinkgewoonte lukt minderen soms zelf. Drink je al langere tijd veel of elke dag, stop dan niet plotseling, maar bouw af onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts.
Wat als iemand anders te veel drinkt?
Je kunt deze vragen ook gebruiken om naar het drinken van een naaste te kijken. Praat op een rustig moment, zonder verwijten. Lees ook hoe je iemand helpt die verslaafd is.
