Inhoud van dit artikel
Ayahuasca is een psychedelische thee uit het Amazonegebied, gemaakt van twee planten. De ene bevat DMT, de andere een stof die ervoor zorgt dat de DMT via je maag kan werken. Het geeft urenlang heftige visioenen en emoties, vaak met braken. Het kan gevaarlijk zijn, vooral in combinatie met medicijnen zoals antidepressiva.
Steeds meer mensen zien een ayahuasca-ceremonie als therapie, om hun lichaam en geest te “resetten”. Ik begrijp dat verlangen. Na jarenlang verslaafd te zijn geweest, weet ik hoe graag je een uitweg wilt. Maar ik weet ook dat er geen snelle oplossing bestaat.
Wat is ayahuasca?
Ayahuasca is een brouwsel van de liaan Banisteriopsis caapi en bladeren van een plant die DMT bevat, meestal Psychotria viridis. Inheemse volken in het Amazonegebied gebruiken het al lang bij religieuze rituelen. Voor hen is het een medicijn om in contact te komen met de geestenwereld.
De werkzame stof is DMT (dimethyltryptamine), een sterk tripmiddel. Normaal breekt je maag DMT direct af. De liaan bevat een zogenoemde MAO-remmer die dat afbreken tegenhoudt. Daardoor werkt de thee wel, en ook veel langer dan gerookte DMT. Meer over DMT zelf lees je in DMT drugs: wat voor trip geeft het?
Hoe gaat een ayahuasca-ceremonie?
Een ayahuasca-ceremonie wordt geleid door een sjamaan of begeleider en duurt meestal een avond en een nacht. In grote lijnen verloopt het zo:
- Voorbereiding: vaak moet je dagen tot weken van tevoren een dieet volgen, zonder bijvoorbeeld alcohol, suiker, zout en vlees. Er is een gesprek met de begeleider, en je betaalt.
- Opening: de sjamaan begint met een gebed of het uitspreken van een intentie.
- De trip: na het drinken volgen uren met visioenen, sterke emoties en herinneringen. Braken en diarree horen er vaak bij; deelnemers noemen dat “zuiveren”.
- Nabespreking: soms wordt de ervaring achteraf in de groep besproken.
Wat doet ayahuasca met je?
Ayahuasca geeft een intense, urenlange trip die lichamelijk en psychisch zwaar kan zijn. Wat je ervaart, verschilt sterk per persoon en per keer.
- beelden en visioenen, met de ogen open of dicht;
- sterke emoties: van verbondenheid tot doodsangst;
- het gevoel dat je tijd en jezelf kwijtraakt;
- misselijkheid, braken en diarree;
- een snellere hartslag en hogere bloeddruk.
Net als bij paddo’s en truffels of LSD kan een trip ook omslaan in een angstige “bad trip”. Midden in een ceremonie kun je daar niet even uitstappen.
Wat zijn de risico’s van ayahuasca?
De grootste risico’s van ayahuasca zijn gevaarlijke combinaties met medicijnen, psychische ontregeling en de onbekende kwaliteit van de begeleiding.
Combinatie met medicijnen en drugs
Door de MAO-remmer in de thee kan ayahuasca gevaarlijk reageren met antidepressiva (zoals SSRI’s), sommige andere medicijnen en drugs als XTC, speed en cocaïne. Dat kan leiden tot het serotoninesyndroom of een gevaarlijk hoge bloeddruk. Stop ook nooit op eigen houtje met je medicatie om mee te kunnen doen.
Psychische risico’s
Een trip kan oude angsten en trauma’s naar boven halen zonder dat er iemand is die je daarna goed opvangt. Bij mensen met aanleg voor psychose of een bipolaire stoornis kan ayahuasca een psychose uitlokken. Ook na afloop kunnen angst en verwarring blijven.
Wie is de begeleider?
Iedereen kan zichzelf sjamaan noemen. Er is geen opleiding, geen toezicht en geen achtergrondcheck. De ceremonies zijn vaak duur. Er zijn begeleiders die het serieus en met zorg doen, maar ook mensen die vooral aan je willen verdienen.
Wat zegt de wet?
DMT staat in Nederland op lijst I van de Opiumwet. Ceremonies vinden daarom vaak in een juridisch grijs gebied of in het buitenland plaats.
Belangrijk voor je veiligheid: combineer ayahuasca nooit met antidepressiva, andere medicijnen of drugs zonder overleg met een arts. Heb je een hartaandoening, hoge bloeddruk, of zelf of in je familie een psychose of bipolaire stoornis gehad? Dan is het risico extra groot. Raakt iemand buiten bewustzijn, krijgt hij hoge koorts, spierschokken of een aanval, of is hij zwaar verward? Bel direct 112.
Is ayahuasca een oplossing voor depressie of verslaving?
Nee, een ceremonie is geen bewezen behandeling voor depressie of verslaving. Er wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan naar psychedelica, maar dat gebeurt onder strenge medische begeleiding, met selectie en nazorg. Dat is iets heel anders dan een betaalde ceremonie.
Ik ben zelf gelovig, en ik raad je af je in te laten met mensen die genezing beloven met een middel. Uit eigen ervaring kan ik je vertellen: er is geen wondersessie die al je problemen laat verdwijnen. Veranderen doe je door aan jezelf te werken, met de juiste begeleiding en veel discipline. Daar is geen kortere weg voor.
Zit je in een depressie, lees dan ook wat je kunt doen bij een depressie. Denk je aan zelfdoding? Bel 113 of gratis 0800-0113.
Waar vind je echte hulp?
Echte hulp bij somberheid of verslaving begint bij je huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een psycholoog, de GGZ of de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
Overweeg je een ceremonie omdat niets anders lijkt te helpen? Praat dan eerst met ons. Vraag een gratis gesprek aan; we bellen je terug en verkopen je niets. We zijn geen kliniek, maar samen met interventiespecialist Ilja Reiman zoek ik met je uit welke hulp wel bij jou past.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt een ayahuasca-trip?
Een trip duurt meestal enkele uren, veel langer dan gerookte DMT. Daarna kun je nog uren moe en emotioneel zijn. Bij meerdere rondes in één nacht duurt het geheel langer.
Is ayahuasca verslavend?
Ayahuasca is niet lichamelijk verslavend zoals alcohol of opiaten. Wel kunnen mensen steeds opnieuw naar ceremonies gaan op zoek naar een oplossing, en voor mensen met een verslavingsverleden kan een trip een opstap zijn naar ander gebruik.
Is ayahuasca legaal in Nederland?
DMT, de werkzame stof, valt onder de Opiumwet en is verboden. Daardoor is ook ayahuasca in Nederland niet zomaar legaal.
Mag ik ayahuasca nemen als ik antidepressiva gebruik?
Nee, dat is gevaarlijk vanwege de kans op het serotoninesyndroom. Stop ook niet zelf met je antidepressiva; overleg altijd met je arts.
