Inhoud van dit artikel
Geheugenverlies door alcohol, een blackout, ontstaat als je hersenen door snel en veel drinken tijdelijk geen nieuwe herinneringen meer opslaan. Je bent wakker en doet dingen, maar later weet je er niets meer van. Blackouts voorkom je door minder en langzamer te drinken. Krijg je ze vaker, dan is stoppen de enige echte oplossing.
Ik weet hoe het voelt. Ik kreeg steeds vaker blackouts, en dat was voor mij de reden om te stoppen met drinken. De avond begon altijd gezellig, maar eindigde vaak dramatisch. Elke ochtend hoopte ik dat er geen vervelende appjes op mijn telefoon stonden. Wat had ik gedaan? Had ik ernstige fouten gemaakt?
Wat is een alcohol-blackout?
Een alcohol-blackout is een periode waarvan je je achteraf niets of bijna niets herinnert, terwijl je op dat moment gewoon wakker was. Je praatte, liep, appte en reageerde. Alleen werd er niets opgeslagen in je geheugen. Er zijn twee vormen:
- Gedeeltelijke blackout: je herinnert je flarden. Soms komen stukjes terug als iemand je eraan herinnert.
- Volledige blackout: een heel stuk van de avond is weg. Die herinneringen komen nooit meer terug, omdat ze nooit zijn opgeslagen.
Een blackout is iets anders dan flauwvallen of buiten bewustzijn raken. Bij een blackout ben je wakker en kun je nog van alles doen, ook dingen waar je later spijt van hebt.
Waarom krijg je geheugenverlies door alcohol?
Je krijgt geheugenverlies door alcohol omdat alcohol het deel van je hersenen verdooft dat nieuwe herinneringen vastlegt. Dat gebeurt vooral als je alcoholgehalte in je bloed snel stijgt. Het risico is groter als je:
- veel drinkt in korte tijd, zoals rondjes shotjes;
- drinkt op een lege maag;
- moe bent of slecht hebt geslapen;
- alcohol combineert met slaappillen, kalmeringsmiddelen, GHB of cannabis.
Let op: alcohol combineren met slaappillen, benzo’s of GHB is niet alleen slecht voor je geheugen. Het kan ook je ademhaling stilleggen. Bij iemand die niet meer wakker te krijgen is, bel je 112.
Zijn blackouts gevaarlijk?
Ja, blackouts zijn gevaarlijk, zowel op het moment zelf als op de lange termijn. Tijdens een blackout neem je beslissingen die je nuchter nooit zou nemen. Denk aan autorijden, ruzie, onveilige seks of met vreemden meegaan. Ook ben je kwetsbaar voor ongelukken en voor mensen die misbruik maken van de situatie.
Op de lange termijn zijn vaak terugkerende blackouts een teken dat je hersenen veel te verduren krijgen. Langdurig zwaar drinken kan blijvende geheugenproblemen geven. In het ergste geval ontstaat het syndroom van Korsakov, een ernstige vorm van hersenschade. Lees meer in Korsakov-syndroom: wat is het?
Wat kun je doen tegen blackouts?
Tegen blackouts helpt alleen minder alcohol in je bloed: minder drinken, langzamer drinken of helemaal stoppen. Er bestaat geen pil of trucje dat je geheugen beschermt terwijl je doordrinkt. Dit zijn de stappen die werken.
1. Stel vooraf een grens en houd je eraan
Bepaal voordat je weggaat hoeveel je drinkt. Drink langzaam en neem tussendoor water of fris. Vertel je grens aan iemand die je vertrouwt.
2. Eet goed voordat je drinkt
Op een lege maag komt alcohol sneller in je bloed. Een goede maaltijd vooraf vertraagt dat.
3. Sla shotjes en sterke mixdrankjes over
Shotjes en sterke mixdrankjes laten je alcoholgehalte snel stijgen, vaak zonder dat je het doorhebt. Juist dan slaat de blackout toe. Hoe snel het mis kan gaan, lees je ook in comazuipen: waarom het zo gevaarlijk is.
4. Ken je triggers
Feesten, stress, ruzie of verveling kunnen je laten doordrinken. Als je weet wanneer het misgaat, kun je je voorbereiden of die situaties vermijden. Bekijk de meest voorkomende triggers.
5. Overweeg om helemaal te stoppen
Voor veel mensen, mij ook, is stoppen de enige manier om blackouts echt te voorkomen. Dat lijkt een grote stap, maar het is vooral een bevrijding. Drink je al lang elke dag veel? Overleg dan eerst met je huisarts en stop niet plotseling, omdat ontwenning gevaarlijk kan zijn.
Wanneer zijn blackouts een teken van een alcoholprobleem?
Blackouts zijn een teken van een alcoholprobleem als ze vaker voorkomen, als je ondanks blackouts blijft drinken, of als minderen niet lukt. Andere signalen zijn drinken om stress of gevoelens weg te drinken, liegen over hoeveel je drinkt en je zorgen maken over wat je gedaan hebt.
Twijfel je? Doe dan de korte test over alcoholverslaving. Op Jellinek vind je ook informatie en een zelftest.
Hoe is een leven zonder blackouts?
Ik kan je uit eigen ervaring vertellen dat het de moeite waard is. Geen blackouts meer, geen angst voor wat ik gedaan had, en vooral: geen spijt meer. Ik word wakker en weet gewoon wat er gisteren gebeurd is. Dat klinkt klein, maar het is een enorme opluchting.
Lukt minderen of stoppen niet alleen, schakel dan hulp in. Je huisarts kan je doorverwijzen naar de verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico). Meer opties lees je in alcoholverslaving: wat kun je doen?
Word jij ook steeds vaker wakker met gaten in je avond? Dan hoef je niet te wachten tot het echt misgaat. Vraag hier een gratis gesprek aan; we bellen je zelf terug. We zijn geen kliniek, maar we weten de weg en helpen je de hulp te vinden die bij je past.
Veelgestelde vragen
Komen herinneringen na een blackout terug?
Bij een gedeeltelijke blackout soms wel, vaak als iemand je op weg helpt. Bij een volledige blackout niet, omdat de herinneringen nooit zijn opgeslagen.
Is één blackout al een reden tot zorg?
Eén blackout betekent dat je veel te snel te veel hebt gedronken. Dat is een waarschuwing. Gebeurt het vaker, dan is het verstandig om serieus naar je drinkgedrag te kijken en erover te praten met je huisarts.
Herstelt je geheugen als je stopt met drinken?
Veel mensen merken dat hun geheugen en concentratie verbeteren als ze stoppen. Hoeveel er herstelt, hangt af van hoe lang en hoeveel je dronk. Bij ernstige schade, zoals Korsakov, is herstel beperkt.
Kun je blackouts krijgen zonder dat je dronken voelt?
Ja. Mensen die veel gewend zijn, lijken soms nog redelijk normaal, terwijl hun geheugen al niets meer opslaat. Daarom zeggen anderen achteraf vaak dat je “helemaal niet zo dronken leek”.
