Inhoud van dit artikel
De meest verslavende drugs zijn heroïne, crack, crystal meth en nicotine, gevolgd door GHB, benzodiazepinen, alcohol, cocaïne, 3-MMC en cannabis. Wat ze verslavend maakt, is een snelle, sterke roes, lichamelijke gewenning of allebei. Twee van de verslavendste middelen, alcohol en nicotine, zijn gewoon legaal te koop.
Ik heb zelf jarenlang gebruikt en ken de valkuilen van binnenuit. Hieronder lees je per middel waarom het zo verslavend is en waar het gevaar zit.
Wat maakt een drug verslavend?
Een drug is verslavender naarmate het sneller en sterker op het beloningssysteem in je hersenen werkt en naarmate je lichaam er sneller aan went. Drie dingen spelen mee:
- Snelheid: hoe sneller de roes komt (roken, spuiten), hoe sterker je brein het middel koppelt aan beloning.
- Lichamelijke afhankelijkheid: bij opiaten, GHB, benzo’s en alcohol word je ziek als je stopt. Dan gebruik je niet meer voor de roes, maar om je normaal te voelen.
- Jijzelf: erfelijkheid, stress, trauma, psychische klachten en je omgeving bepalen mee hoe snel het misgaat.
Deze volgorde is dus geen exacte wetenschap. Hij is gebaseerd op hoe sterk de middelen verslaven en wat je in de praktijk ziet gebeuren.
Wat zijn de 10 meest verslavende drugs?
1. Heroïne
Heroïne is een opiaat, gemaakt van morfine. Het geeft een warme, intense euforie en verdooft pijn en zorgen. Je lichaam went er razendsnel aan en stoppen geeft zware ontwenning. Het risico op een overdosis is groot, vooral samen met alcohol, GHB of slaappillen. Lees meer over heroïneverslaving.
2. Crack
Crack is rookbare cocaïne. De roes komt binnen seconden en is na een paar minuten weer weg, gevolgd door een harde dip. Dat patroon maakt het extreem verslavend: je wilt direct meer. Zie crack: wat is het?
3. Crystal meth
Crystal meth (methamfetamine) is een zeer sterke oppepper met een lange, intense roes. Het put je lichaam en geest uit, geeft slapeloosheid, paranoia en psychoses, en tast tanden, huid en gewicht zichtbaar aan. Lees meer over methamfetamine.
4. Nicotine
Nicotine voelt mild, maar hoort bij de meest verslavende stoffen die er zijn. Wie rookt of vapet, krijgt de hele dag door kleine shotjes, en zo raak je snel gewend. Veel mensen hebben meerdere pogingen nodig om te stoppen. Hulp vind je bij Ikstopnu.
5. GHB
GHB begint vaak als feestdrug, maar wie dagelijks gebruikt, raakt sterk lichamelijk afhankelijk. Gebruikers nemen het soms dag en nacht om de paar uur. Stoppen kan levensgevaarlijk zijn en hoort onder medische begeleiding. Zie wat is GHB?
6. Benzodiazepinen
Benzo’s zijn medicijnen tegen angst en slapeloosheid, zoals oxazepam, diazepam en alprazolam. Ook designer-benzo’s van het illegale circuit horen erbij. Na een paar weken dagelijks gebruik kan je lichaam al gewend zijn. Stoppen kan ernstige ontwenning geven, tot insulten aan toe. Meer in benzo’s: wat zijn het?
7. Alcohol
Alcohol is legaal en sociaal geaccepteerd, en daardoor juist verraderlijk. Het kan leiden tot lichamelijke afhankelijkheid, leverziekte, hersenschade, ongelukken en geweld. Wie zwaar afhankelijk is, mag niet zomaar stoppen: de ontwenning kan gevaarlijk zijn.
8. Cocaïne
Gesnoven cocaïne werkt minder snel dan crack, maar is sterk psychisch verslavend. Het begint vaak in het weekend en sluipt dan door de week heen. Het belast je hart en verandert je gedrag: liegen, prikkelbaarheid, geldproblemen.
9. 3-MMC
3-MMC lijkt in effect op een mix van XTC en speed. Mensen gebruiken het vaak in lange sessies en blijven bijnemen, wat het verslavend maakt. Het kan hartproblemen, slapeloosheid, angst en somberheid geven.
10. Cannabis en MDMA
Wiet en hasj worden vaak onderschat. Wie dagelijks blowt, kan er afhankelijk van raken en last krijgen van concentratie-, geheugen- en motivatieproblemen. MDMA (XTC) is lichamelijk minder verslavend, maar sommige mensen raken psychisch gehecht aan het gevoel en gebruiken steeds vaker, met somberheid als prijs.
Welke drugs zijn het gevaarlijkst om mee te stoppen?
Stoppen is het gevaarlijkst bij middelen waarvan je lichamelijk afhankelijk bent: alcohol, GHB, benzodiazepinen en opiaten zoals heroïne. Bij deze middelen kan abrupt stoppen leiden tot insulten, een delier of andere ernstige klachten.
Belangrijk voor je veiligheid: ben je afhankelijk van alcohol, GHB, benzodiazepinen of opiaten? Stop dan nooit plotseling op eigen houtje. Bouw af onder begeleiding van je huisarts of een verslavingsarts. Combineer deze middelen niet met elkaar: dat kan je ademhaling stilleggen. Bij acuut gevaar bel je 112.
Hoe weet je of je verslaafd bent?
Je bent waarschijnlijk verslaafd als je meer of vaker gebruikt dan je wilt, stoppen niet lukt en je leven eronder lijdt. Andere signalen zijn: steeds meer nodig hebben, je slecht voelen zonder, en dingen opgeven die je vroeger belangrijk vond. Lees ook het overzicht van harddrugs en hun risico’s.
Hoe stop je met een verslaving?
Stoppen begint bij eerlijk zijn: tegen jezelf en tegen één persoon die je vertrouwt. Ga daarna naar je huisarts. Die kan beoordelen of je veilig kunt stoppen en je doorverwijzen naar verslavingszorg. Professionele verslavingszorg valt meestal onder de basisverzekering, via een verwijzing van je huisarts (let op je eigen risico).
Anoniem advies kun je krijgen bij Jellinek. Liever eerst praten met iemand die het zelf heeft meegemaakt? Vraag een gratis gesprek aan, dan bellen we je terug. Welk middel het ook is: samen met interventiespecialist Ilja Reiman zoek ik uit welke hulp bij jou past. Wij zijn zelf geen kliniek.
Veelgestelde vragen
Wat is de meest verslavende drug ter wereld?
Heroïne en andere opiaten worden meestal als het meest verslavend gezien, samen met crack, meth en nicotine. Een harde nummer één bestaat niet: het hangt ook af van de persoon en hoe het middel gebruikt wordt.
Is alcohol verslavender dan drugs?
Alcohol is minder snel verslavend dan heroïne of crack, maar het is wel een van de middelen met de meeste schade, juist omdat het legaal en overal verkrijgbaar is.
Kun je na één keer verslaafd zijn?
Na één keer ben je niet verslaafd. Maar bij middelen als crack en heroïne kan de drang naar meer al heel snel ontstaan. Hoe vaker je gebruikt, hoe groter de kans.
Is wiet verslavend?
Ja, wiet kan verslavend zijn, vooral bij dagelijks gebruik. Je merkt het aan slecht slapen, prikkelbaarheid en onrust als je het niet hebt.
